Ba cheart duit an vacsaín a fháil chun tú féin a chosaint ar thinneas tromchúiseach mar thoradh ar COVID-19 má tá tú:
- ag iompar clainne
- ag iarraidh leanbh a ghiniúint nó má tá seans ann go mbeidh tú ag iompar clainne amach anseo
- i mbun beathú cíche
Teanndáileoga dóibhsean atá ag iompar clainne
Is féidir leat teanndáileog amháin in aghaidh COVID-19 a fháil le linn an toirchis. Is é an t-am is fearr chun do theanndáileog a fháil ná idir seachtain 20 agus seachtain 34. Ach is féidir leat í a fháil ag céim ar bith den toircheas.
Fan 6 mhí tar éis duit do vacsaín dheireanach in aghaidh COVID-19 a fháil nó tar éis ionfhabhtú COVID-19 a bheith ort sula bhfaigheann tú teanndáileog.
Má tá níos mó ná 12 mhí caite ó bhí ionfhabhtú COVID-19 ort nó vacsaín in aghaidh COVID-19 agat, d’fhéadfadh sé go dtairgfí teanndáileog duit ní ba luaithe sa toircheas.
Má tá córas lag imdhíonachta agat
Is iondúil nach mbeadh ach teanndáileog amháin ag teastáil in aon toircheas. Má tá córas lag imdhíonachta agat, áfach, beidh tú in ann teanndáileog eile a fháil 6 mhí tar éis duit do vacsaín dheireanach in aghaidh COVID-19 a fháil nó tar éis ionfhabhtú COVID-19 a bheith ort.
Mura bhfuil aon vacsaín in aghaidh COVID-19 faighte agat go fóill
Mura bhfuil aon vacsaín in aghaidh COVID-19 faighte agat go fóill, is féidir leat an chéad bhabhta vacsaínithe in aghaidh COVID-19 a fháil ag am ar bith agus tú ag iompar clainne.
Aon dáileog amháin atá ann, ach amháin má tá córas lag imdhíonachta agat.
An vacsaíniú molta in aghaidh COVID-19 do dhaoine a bhfuil córas lag imdhíonachta acu
An chaoi leis an vacsaín a fháil
Is fútsa atá sé:
- dul chuig do dhochtúir teaghlaigh má tá vacsaíniú in aghaidh COVID-19 á thairiscint aige nó aici
- coinne a dhéanamh le cógaslann atá páirteach sa chlár
Cén vacsaín a gheobhaidh mé?
Is í Vacsaín Pfizer/BioNTech in aghaidh COVID-19 a thairgfear duit.
D’fhéadfadh sé go dtairgfí cineál eile vacsaíne duit má tá ailléirge ort nó má roghnaíonn tú gan vacsaín mRNA a fháil. Labhair le do dhochtúir nó le do vacsaíneoir le comhairle a fháil.
An vacsaín in aghaidh COVID-19 agus vacsaíní eile
Má tá sé in am duit vacsaín fliú nó vacsaín treacha a fháil, is féidir leat vacsaín in aghaidh COVID-19 a fháil ag an am céanna.
Is iondúil go gcuirtear vacsaíní fliú ar fáil idir mí Dheireadh Fómhair agus mí Aibreáin.
Moltar vacsaín treacha a fháil idir seachtain 16 agus seachtain 36 den toircheas. Is gnách go mbíonn sí ar fáil ó cheann ceann na bliana ó do dhochtúir teaghlaigh.
Má fuair tú an vacsaín in aghaidh an víris bolgaí moncaí le déanaí, fan go ceann 4 seachtaine roimh an vacsaín in aghaidh COVID-19 a fháil. Beart réamhchúraim is ea é seo toisc nach eol an bhfuil baol miócairdítis ann. Is riocht athlastach croí é an miócairdíteas.
Na vacsaíní a theastaíonn le linn toirchis
Ionfhabhtú COVID-19 le linn toirchis
An chuid is mó de na mná torracha a tholgann an víreas, ní thagann ach siomptóim éadroma go measartha orthu. Tugann siad an leanbh ar an saol mar a bhí beartaithe agus ní bhíonn ach riosca íseal ann go dtabharfaidís COVID-19 dá leanbh.
Bíodh sin mar atá, is mó seans go n-éireoidh siad go dona tinn agus go mbeidh orthu dul faoi dhianchúram ná bean nach bhfuil ag iompar clainne. D'fhéadfadh cúrsaí dul in aimhréidh ar do leanbh de dheasca an víris chomh maith.
Cosnóidh an vacsaín thú féin agus do leanbh
Laghdóidh an vacsaín an baol go n-éireofá go dona tinn le COVID-19. Laghdóidh sí freisin an seans go rachadh cúrsaí in aimhréidh ar do leanbh.
Níor léiríodh go ndearna vacsaíní in aghaidh COVID-19 aon dochar do leanaí sa bhroinn. D'fhéadfadh na vacsaíní a gcion féin a dhéanamh le do leanbh a chosaint tar éis na breithe mar b’fhéidir go gcuirfeá antasubstaintí ón vacsaín ar aghaidh chuig do leanbh.
Tá riosca níos airde ann go gcuirfí leanaí atá faoi bhun 1 bhliain d’aois san ospidéal nó go mbeadh breoiteacht thromchúiseach orthu dá dtolgfaidís COVID-19. Ní raibh an baol céanna ann go mbeadh cúram ospidéil de dhíth ar leanaí óga a ndeachaigh a máthair faoi vacsaíniú le linn an toirchis.
Is é an bealach is fearr le tú féin agus do leanbh a chosaint ar COVID-19 ná vacsaín in aghaidh COVID-19 a fháil le linn an toirchis.
COVID-19 agus mná atá ag iompar clainne
Léirítear sa taighde go bhfuil na vacsaíní in aghaidh COVID-19 slán sábháilte
Tá an vacsaín in aghaidh COVID-19 á tabhairt do mhná torracha in Éirinn ó mhí na Bealtaine 2021. Níor tháinig méadú ar na fo-iarmhairtí tuairiscithe mar thoradh ar vacsaíní in aghaidh COVID-19 maidir le mná torracha ná a leanaí in áit ar bith ar domhan.
Táimid ag foghlaim faoi na vacsaíní in aghaidh COVID-19 go fóill. Níl ach sonraí teoranta ar fáil maidir le sábháilteacht na vacsaíní in aghaidh COVID-19 le linn toirchis. Sna trialacha cliniciúla, níor tástáladh na vacsaíní ar mhná a bhí ag iompar clainne.
Léiríonn fianaise nua atá ag teacht isteach i gcónaí go bhfuil vacsaíniú mRNA in aghaidh COVID-19 slán sábháilte agus éifeachtach le linn toirchis.
Ní vacsaíní beo iad na vacsaíní in aghaidh COVID-19. Ciallaíonn sé sin nach féidir leo COVID-19 a thabhairt duit féin ná don leanbh. Bristear síos na dáileoga vacsaíne go tapa i do chorp. Ní féidir leo dul isteach i do DNA féin ná in DNA do linbh.
Má chinneann tú gan an vacsaín a fháil
B'fhéidir go gcinnfeá gan vacsaín a fháil go dtí go dtiocfaidh do leanbh ar an saol nó go dtí go mbeidh níos mó faisnéise ann.
Má fhanann tú, is mó riosca atá ann go mbeifeá go dona tinn dá bhfaighfeá COVID-19. Tá rioscaí ann don leanbh chomh maith.
Má chinneann tú gan an vacsaín a fháil, bí an-chúramach ar fad tú féin a chosaint ar COVID-19.
Seachain cásanna ina bhféadfá an víreas a tholgadh. Áirítear leo sin áiteanna plódaithe.
Má tá tú ag iarraidh leanbh a ghiniúint
Ní gá duit aon bhearna a fhágáil idir an vacsaín in aghaidh COVID-19 a fháil agus:
- iarracht a dhéanamh leanbh a ghiniúint
- dul faoi chóir leighis torthúlachta, amhail cóireáil IVF
Torthúlacht agus vacsaíniú in aghaidh COVID-19
Níl aon fhianaise ann go gcuireann vacsaíniú in aghaidh COVID-19 isteach ar an torthúlacht. Ná cuir an vacsaín siar mar tá tú ag iarraidh leanbh a ghiniúint.
Má tá tú i mbun beathú cíche
Is féidir an vacsaín in aghaidh COVID-19 a fháil má tá tú i mbun beathú cíche. Cosnóidh an vacsaín thú ar a bheith go dona tinn mar thoradh ar COVID-19.
Is féidir leat leanúint den bheathú cíche go slán sábháilte tar éis na vacsaíne.
Ní chuireann vacsaíní in aghaidh COVID-19 isteach ar leanaí ar an gcíoch. Níl aon chúis ann go seachnófá an beathú cíche má fuair tú an vacsaín.
Ní féidir COVID-19 a thabhairt don leanbh trí vacsaín a fháil.
Má fhaigheann tú an vacsaín agus tú ag iompar clainne, b’fhéidir go rachadh antasubstaintí in aghaidh COVID-19 isteach sa chéad bhainne cíche nó gruth buí. B'fhéidir go dtabharfadh sé sin cosaint áirithe do do leanbh in aghaidh an víris.
Fo-iarmhairtí
Amhail gach cógas, is féidir le vacsaíní a bheith ina gcúis le fo-iarmhairtí. Tá an chuid is mó díobh sin éadrom nó measartha, agus ní mhaireann siad i bhfad.
Is féidir leat paraicéiteamól a ghlacadh má tá fiabhras ort (teocht 38 céim Celsius nó os a chionn). Ná glac iobúpróifein ná aspairín.
This content was fact checked by vaccine experts working in Ireland.