Skip to main content

We use strictly necessary cookies to make our site work. We would also like to set optional cookies (analytical, functional and YouTube) to enhance and improve our service. You can opt-out of these cookies. By clicking “Accept All Cookies” you can agree to the use of all cookies.

Cookies Statement and Privacy Statement

COVID-19 (coronavirus): restrictions are in place nationwide. Get advice to stop the spread 

Má tá comharthaí an Choróinvíris ar do pháiste

Baineann an comhairle seo le naíonáin agus páistí atá sa bhunscoil, suas go haois 12 nó 13 de ghnáth.

Ba chóir do dhéagóirí an chomhairle do dhaoine fásta a leanacht ar cén uair ar chóir glaoch ar Dhochtúir Teaghlaigh faoi thástáil don choróinvíreas cathain ar cheart duit cóir leighis a fháil ó dhochtúir nó san ospidéal

Is féidir le páistí agus naíonáin coróinvíreas (COVID-19) a tholg ach ní fhaigheann siad é chomh minic is a fhaigheann daoine fásta é agus de ghnáth ní bhíonn sé tromchúiseach. Beidh ar do pháiste féin-aonrú má tá comharthaí an Choróinvíris orthu.

Cathain ar chóir cabhair leighis éigeandala a fháil

Má éiríonn do pháiste an-tinn go tobann, is annamh go mbíonn coróinvíreas air. D’fhéadfaí gur de bharr tinneas éigin eile atá na comharthaí orthu.

Léigh faoi na chomharthaí i naíonáin agus leanaí ar chóir cabhair leighis a fháil dóibh

Glaoigh ar 999 nó 112 má tá do naíonán faoi bhun 3 mhí d’aois agus go bhfuil teocht ard aige (38 céim Celsius nó níos mó). Má tá do pháiste 3 go 6 mhí d’aois agus teocht ard aige, cuir glaoch práinneach ar do Dhochtúir Teaghlaigh.

Cathain ar chóir do pháiste a choinneáil sa bhaile agus glaoch a chur ar do Dhochtúir Teaghlaigh

Ná cuir do pháiste ar scoil nó cúram leanaí má tá an méid seo a leanas fíor:

  • Teocht 38 céim Celsius nó níos mó air
  • Aon chomhartha den choróinvíreas air – boladh nó blas caillte acu nó tá athrú orthu nó giorra anáil
  • Go raibh an páiste i ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil tástáil dearfach déanta air don choróinvíreas
  • Go raibh an páiste ina chónaí le duine atá tinn agus go bhféadfadh coróinvíreas a bheith air/uirthi
  • Go bhfuil riocht análaithe air atá ag éirí níos measa le déanaí

Beidh ort:

  1. Do pháiste a leithlisiú ó dhaoine eile – ciallaíonn seo iad a choinneáil sa bhaile agus teagmháil le daoine eile a sheachaint, chomh fada agus is féidir. Léigh faoi féin-aonrú https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/fin-aonr-sa-bhaile.html
  2. Glaoigh ar do Dhochtúir Teaghlaigh – tabhairfidh do dhochtúir comhairle duit má theastaíonn tástáil coróinvíris ó do pháiste https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/conas-tstil-a-shocr-tstil-don-chorinvreas.html
  3. Ba chóir do gach duine atá ina chónaí le do pháiste srian a chur ar a ngluaiseachtaí go dtí go bhfaigheann do pháiste diagnóis ó do Dhochtúir Teaghlaigh nó torthaí tástála choróinvíris. Ciallaíonn seo nach féidir dul ar scoil, dul chuig cúram leanaí ná ag an obair.
  4. Déan cóireáil ar do pháiste sa bhaile https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/dan-coireail-ar-chomharthai-an-choroinviris-sa-bhaile.html.

Níor chóir don pháiste an baile a fhágáil ach amháin chun tástáil a dhéanamh nó chun cuairt a thabhairt ar an Dochtúir Teaghlaigh.

Lean an chomhairle faoin méid atá le déanamh má:

is given another diagnosis by your GP

is not tested and is also not given another diagnosis from your GP

tests positive for coronavirus

tests negative for coronavirus

Buinneach agus comharthaí eile

Má tá comharthaí cosúil le buinneach, tinneas cinn nó scornach tinn ar do , pháiste coinnigh sa bhaile iad ar feadh 48 uair an chloig ar a laghad. Ní comharthaí coitianta den coróinvíreas iad seo, ach d’fhéadfadh siad a bheith ina gcomhartha d’ionfhabhtú eile.

Coinnigh súil ar a gcuid comharthaí ar feadh 48 uair an chloig. Tar éis 48 uair an chloig de ghnáth bíonn sé ceart go leor do pháiste a chur ar ais ar scoil nó chuig ionad cúram leanaí an fhad is:

  • Nach dtéann a gcuid comharthaí in olcas
  • Nach bhforbraíonn siad comharthaí nua
  • Nach dteastaíonn paraicéiteamól nó iobúpróifein uathu le linn na 48 uair an chloig seo

Féadfaidh tú féin agus an chuid eile de do theaghlach leanúint ar aghaidh le do shaol laethúil mar is gnách. Ní gá duit do ghluaiseachtaí a shrianadh mura bhfuil tú tinn.

Leanaí a dhéanann dlúth-theagmháil le duine a bhfuil coróinvíreas air/uirthi

Má bhí do pháiste I ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil coróinvíreas air, ba chóir don pháiste srian a chur ar ghluaiseachtaí ar feadh 14 lá. Ba chóir dóibh é seo a dhéanamh fiú má bhraitheann siad go maith agus mura bhfuil aon chomhtha orthu.

Má tá comharthai ar do pháiste, ba chóir leithlisiú a dhéanamh agus glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh chun tástáil don choróinvíreas a shocrú.

Nuair atá sé ceart go leor do pháiste a ligean ar scoil nó chuig ionad cúram leanaí

:Mura raibh do pháistí i ndlúth-theagmháil le duine a raibh an víreas aige, tá sé ceart go leor iad a ligean ar scoil nó cúram leanaí:

  • Mura bhfuil ach comharthaí sróine, amhail srón smaoiseach nó sraothartach acu
  • Mura bhfuil teocht 38 céim Celsius nó níos airde acu (nach bhfuil an teocht arna ísliú le paraicéiteamól nó iobúpróifein)
  • Mura bhfuil casacht nua acu
  • Mura bhfuil cónaí orthu le duine atá tinn agus a d’fhéadfadh coróinvíreas a bheith orthu
  • Má d’inis Dochtúir Teaghlaigh duit go bhfuil cúis éigin seachas coróinvíreas leis an tinnis. Inseoidh do Dhochtúir Teaghlaigh duit cathain a mbeidh do pháiste in ann filleadh ar an scoil nó cúram leanaí.
  • Má fuair an páiste toradh tástál coróinvíris diúltach (not detected) agus nach raibh comharthaí orthu le 48 uair an chloig
  • Mura raibh buinneach orthu le 48 uair an chloig

Ba chóir do pháistí a bhí I ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil coróinvíreas air na treoir maidir le srian ar ghluaiseachtaí a leanacht.

Ní theastaíonn teastas leighis Dochtúra ná nóta Dochtúra ó do pháiste chun filleadh ar an scoil. B’fhéidir go n-iarraidh an scoil ort foirm a líonadh chun a dhearbhú go bhfuil do pháiste sách folláin chun freastal ar an scoil. Tugtar Foirm um Dhearbhú Tuismitheora maidir le Filleadh ar Shaoráid Oideachais.

Srón smaoiseach nó sraoth

Ní gá srian a chur ar ghluaiseachtaí do pháistí más iad seo na comharthaí atá orthu:

  • Srón smaoiseach
  • sraothartach

Is féidir leo leanacht ar aghaidh ag dul ar scoil nó cúram leanaí más iad sin na comharthaí atá orthu.

An chuid is mó den am, ní gá duit glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh más é srón smaoiseach nó sraothartach na comharthaí amháin atá ar do pháiste. Labhair le do chógaiseoir.

Nuair atá siad leo féin, is minic gur comharthaí slaghdáin nó ionfhabhtú víreasach eile atá sa srón smaoiseach agus sraothartach.

Páistí agus Tástáil

Déanfaidh do Dhochtúir Teaghlaigh an cinneadh faoi tástáil don choróinvíreas a shocrú dod’ pháiste.

Bíonn gá le tástáil má:

  • bhí an páiste i ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil an víreas orthu
  • tá gnáth chomharthaí an choróinvíris orthu
  • bhí an páiste i ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil comharthaí orthu

B’fhéidir go mbeidh gá le tástáil má bhíonn orthu dul isteach san ospidéal de bharr tinneas ar bith.

Nuair atá tú ag fanacht ar thástáil agus ar thorthaí tástála, lean na treoir maidir le páiste a choinneáil sa bhaile.

Léigh níos mó faoi thástáil le haghaidh coróinvíreas.

Ag tabhairt do pháiste chuig ionad tástála

B’fhéidir go gcaithfidh tú do pháiste a thiomáint chuig ionad tástála. Seans go mbeidh sé seo aisteach dóibh. Feicfidh siad daoine in éadaí cosanta, rud a d’fhéadfadh a bheith scanrúil.

Mínigh dóibh cad a tharlóidh sula dtéann sibh ann. Is féidir libh léamh faoi na rudaí a mbeifeá ag súil leo ag ionad tástála.

B’fhéidir go gcabhróidh na cartúin agus na treoir seo le páistí atá le tástáil:

Ag ullmhú chun dul chuig an Ionad Tástála (Cartún) (PDF, 5.35 MB, 3 leathanach)

Ag ullmhú chun dul chuig an Ionad Tástála Tiomáin Isteach (Cartún) (PDF, 4.30 MB, 3 leathanach)

Scéal Sóisialta Uathachais le haghaidh Tástála (PDF, 837 KB, 4 leathanach)

Toradh tástála diúltach (not detected) nó diagnóis eile

Féadfaidh do pháiste filleadh ar a ngáthghníomhaíochtaí tar éis dóibh :

  • toradh tástála diúltach (not-detected) a fháil agus go bhfuil sé/sí 48 uair an chloig gan comharthaí agus, nó
  • diagnóis eile a fháil nach coróinvíreas é

Ní bheidh ortsa ná aon duine a chónaíonn le do pháiste srian a chur ar ghluaiseachtaí.

Toradh tástála dearfach nó gan tástáil nó gan diagnóis eile

Beidh ar do pháiste leanacht ar aghaidh le féin-aonrú:

  • má bhíónn toradh tástála dearfach aige/aici
  • mura bhfuair sé/sí tástáil agus nár tugadh diagnóis eile dóibh – má tharlaíonn seo ní mór leanacht ar aghaidh amhail is go bhfuil coróinvíreas air/uirthi

Beidh air/uirthi féin-aonrú go dtí:

  • nach mbíonn teocht ard (38 céim Celsius nó níos airde) air/uirthi ar feadh 5 lá
  • go mbeidh 10 lá caite ó tháinig na céad comharthaí air/uirthi

Ag tabhairt aire do pháiste atá ag féin-aonrú

Má tá tú ag tabhairt aire do pháiste atá ag féin-aonrú tá an baol ann go bhféadfadh tú a bheith ionfhabhtaithe freisin. Beidh sé deacair duit leithlisiú go hiomlán uathu.

Mar gheall air seo, ní mór duit a bheith cúramach chun an riosca go scaipfidh tú an víreas a laghdú agus do ghluaiseachtaí a shrianadh níos faide ná mar is gnách.

Ní mór duit srian a chur ar do ghluaiseachtaí ar feadh 17 lá – áirítear leis seo an 10 lá a mbeidh do pháiste ag féin-aonrú agus 7 lá tar éis d’fhéin-aonrú do pháiste críochnú.

Ba chóir do gach duine sa chomhluadar:

  • tástáil don choróinvíreas a fháil
  • srian a chur ar angluaiseachtaí ar feadh 17 lá

Má tá comharthaí ort nó má tá tú tinn

Beidh ort féin-aonrú má tá comharthaí ort nó má bhíonn tú tinn. Lean an chomhairle maidir le féin-aonrú.

Chomh maith le sin, seans go mbeidh:

  • tástáil le déanamh ort
  • cóir leighis á chur ort sa mbaile

Ábhair ghaolmhara

Coróinvíreas a mhíniú do do páiste

Céard atá le déanamh má tá tú i do chónaí le duine a bhfuil an choróínvíreas orthu

Conas a scaiptear an choróinvíreas

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 13/07/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 13/07/2023