Skip to main content

We use small files called cookies to help us improve your experience on this website and to provide services like web chat. We also use cookies to measure the effectiveness of public health campaigns and understand how people use the website.

Read our cookies policy to find out more about cookies and how we use them.

Coronavirus: advice to stop the spread. Extra restrictions are in place for Kildare, Laois and Offaly

Cosain tú féin agus daoine eile ón gcoróinvíreas

Níl aon vacsaín ar fáil don choróinvíreas.

Smaoinigh ar an mbealach a scaipeann an coróinvíreas chun tú féin agus daoine eile a chosaint air. (COVID-19). Scaiptear Coróinvíreas le sraothartach nó casacht. Caithfidh sé dul ó shrón nó ó bhéal duine atá ionfhabhtaithe isteach i do shúile, do shrón nó do bhéal chun go bhfaighfeá an víreas. Is féidir leis seo tarlú go díreach nó go hindíreach (ar lámha, rudaí, dromchlaí).

Cuimhnigh air seo . Cuideoidh sé leat cuimhneamh ar na rudaí go léir a chaithfidh tú a dhéanamh chun tú féin agus daoine eile a chosaint ón víreas.

Glac freagracht, fan sábháilte

De réir mar a mhaoillítear na srianta sláinte poiblí, tá níochán na lámh agus sláinteachas riosparáideach agus scaradh sóisialta thar a bheith tábhachtach.

Tá baol ann go dtiocfaidh ráig eile den víreas in athuair. Ba chóir do gach duine a bheith ciallmhar agus an chomhairle thíos a leanacht chun srian a chur le scaipeadh an choróinvíris.

Déan iarracht gan buaileadh leis an oiread daoine lasmuigh de do theach agus ná caith an iomarca ama in éineacht leo.

Ba chóir duit:

  • caith clúdach aghaidhe a chaitheamh wear a face covering ar iompar poiblí – seo an dlí agus is féidir fíneáil a ghearradh ort nó cead isteach a dhiúltú mura mbíonn masc ort
  • oibriú as an mbaile más féidir – mura féidir leat oibriú as an mbaile, fan amach 2 mh ó dhaoine eile
  • áiteanna plódaithe a sheachaint an oiread agus is féidir – fág an áit mura féidir scaradh sóisialta a chleachtadh.
  • gan iompar poiblí a úsáid mura bhfuil gá leis- siúl nó téigh ar rothar más féidir leat
  • Fanacht glan ar áiteanna nach féidir leat fanacht amach 2 mh ó dhaoine eile más féidir
  • clúdach aghaidhe a chaitheamh in áiteanna poiblí – beidh ar gach duine clúdach aghaidhe a chaitheamh i siopaí nó in ionaid siopadóireachta de réir an dlí, go luath
  • clúdach aghaidhe a chaitheamh nuair a bhíonn tú ar cuairt ag daoine atá os cionn 70 nó ag daoine leochaileacha eile- cleacht an scaradh sóisialta ar mhaithe lena sábháilteacht.

Tá srianta breise i bhfeidhm i gCill Dara, Laois agus Uíbh Fhailí.

Lean an chomhairle seo má tá tú i do chónaí in aon chontae díobh seo.

Is féidir:

  • bualadh le daoine laistigh agus lasmuigh ar ócáidí sóisialta ach fan 2 mhéadar ó dhaoine eile
  • le freastal ar choinní leighis, agus cógais agus táirgí leighis a bhailiú
  • Aclaíocht a dhéanamh lasmuigh agus laistigh in ionad aclaíochta agus clubanna spóirt an fhad agus go gcloítear leis an gcomhairle sláinte poiblí
  • Cuairt a thabhairt ar áiteanna faoin aeir, áiteanna súgartha agus suíomhanna, más féidir leat fanacht amach 2 mhéadar ar a laghad ó dhaoine eile

Cuir teorainn leis an méid áiteanna ina dtéann tú :

  • Caith clúdach aghaidhe ar iompar poiblí – is dlí atá anseo, agus d’fhéadfaí fíneáil a ghearradh ort nó nach ligfí isteach tú mura mbíonn masc á chaitheamh agat.
  • oibrigh as an mbaile más féidir – mura féidir leat oibriú as an mbaile, ba chóir duit leanacht den scaradh sóisialta
  • siúil nó rothaíocht más féidir – mura gá duit iompar poiblí a úsáid
  • caith clúdach aghaidhe in áiteanna phoiblí ar nós siopaí nó ionad siopadóireachta
  • caith clúdach aghaidhe agus tú ar cuairt ag daoine aosta nó daoine leochaileacha eile – déan scaradh sóisialta ar mhaithe lena sábháilteacht

Is féidir:

  • bualadh le daoine laistigh agus lasmuigh ar ócáidí sóisialta ach fan 2 mhéadar ó dhaoine eile
  • freastal ar choinní leighis, agus cógais agus táirgí leighis a bhailiú
  • Aclaíocht a dhéanamh lasmuigh agus laistigh in ionad aclaíochta agus clubanna spóirt an fhad agus go gcloítear leis an gcomhairle sláinte poiblí
  • Cuairt a thabhairt ar áiteanna faoin aeir, áiteanna súgartha agus suíomhanna, más féidir leat fanacht amach 2 mhéadar ar a laghad ó dhaoine eile

Ná déan neamhaird ná aon mhoill ag lorg cóir leighis má bhíonn comharthaí tinnis nó siomptóim neamhghnácha ort.[Fáigh cóir leigis má theastaíonn sé] Get medical help if you need it.

Daoine atá i mbaol níos mó ón choróinvíreas

Ba chóir do dhaoine atá i mbaol níos mó ón choróinvíreas a bheith níos cúraimí.

Read advice for people over 70 or at very high risk of coronavirus.

Scaradh Sóisialta

Tá scaradh sóisialta tábhachtach chun moill a chur ar scaipeadh an choróinvíris. Laghdófar an teagmháil a bheidh idir daoine atá ionfhabhtaithe agus daoine sláintiúla .

Ba chóir duit:

  • Fanacht amach 2 mhéadar (6 troithe) ó dhaoine eile
  • Seachain áiteanna codlata comhroinnte
  • Seachain áiteanna plódaithe
  • Ná croith lámha nó ná bíodh teagmháil dhlúth agat le daoine eile, más féidir

Is beag baol atá ann má tá tú díreach ag dul thar dhuine. Ach déan iarracht fanacht 2 mhéadar uathu an oiread agus is féidir.

Scaradh sóisialta ag an obair

Lean an chomhairle maidir le scaradh sóisialta i ngach áit lasmuigh de do theach, d’ionad oibre san áireamh.

Má tá tú ag filleadh ar an áit oibre léigh eolas faoi fhilleadh ar an obair go sábháilte.

Déan teagmháil leis an Údarás Sláinte agus Sábháilteachta (HSA) ar ríomhphost wcu@hsa.ie nó fón 1890 289 389 má:

  • Tá imní ort faoin gcaoi a bhfuil na bearta maidir le scaradh sóisialta agus a leithéid á gcur i bhfeidhm san áit oibre
  • Más tú an fostóir agus má theastaíonn comhairle uait maidir le coróinvíreas a chosc sa láthair oibre

Tá comhairle ar leith ann faoi:

  • féin aonrú má tá comharthaí an choróinvíris ort
  • bheith an-chúramach má tá tú i ngrúpa atá i mbaol ón gcoróinvíreas
  • cocúnú dhaoine atá i mbaol go mór (thar a bheith leochaileach)
  • Cad ba chóir a dhéanamh má tá cónaí ort le duine a bhfuil comharthaí an choróinvíris air/uirthi
  • taisteal agus coróinvíreas

Sláinteachas maith agus níochán láimhe

Cabhróidh sláinteachas maith agus níochán láimhe i gceart le srian a chur le scaipeadh an choróinvíris Lean an chomhairle seo an oiread agus is féidir agus spreag daoine eile chun an rud céanna a dhéanamh.

Déan

Nigh do lámha i gceart agus go minic.

Clúdaigh do bhéal agus do shrón le ciarsúr nó le do mhuinchille, nuair a bhíonn tú ag casacht agus ag sraothartaigh.

Cuir an ciarsúr i mbosca bruscair agus nigh do lámha.

Glan agus díghalraigh aon rud nó dromchla a leagan tú lámh orthu go minic

Ná déan

Ná cuir do lámha in aice le do shúile, srón nó béal mura bhfuil siad glan.

Ná roinn rudaí a bhíonn i dteagmháil le do bhéal - buidéil, cupáin mar shampla

Cén uair ar chóir duit na lámha a ní

Ba chóir duit do lámha a ní:

  • tar éis casacht nó sraothartach
  • roimh agus tar éis ithe
  • roimh agus tar éis bia a ullmhú
  • má bhí tú i dteagmháil le duine a bhfuil fiabhras nó comharthaí riospráide air /uirthí (casacht, giorra anála, deacracht análaithe)
  • roimh agus tar éis duit a bheith ar iompar poiblí
  • roimh agus tar éis a bheith i slua (go háirithe slua faoi dhíon)
  • nuair a théann tú isteach agus nuair a fhágann tú foirgnimh, do theach féin nó teach aon duine eile
  • má bhí tú ag plé le hainmhithe nó dramhaíl ainmhithe
  • sula gcaitheann tú toitín nó galthoitín
  • má tá do lámha salach
  • tar éis an leithreas a úsáid

Tabhair aire do do lámha. Cuir maothóir orthu go minic. Déanfaidh aon táirge cúis, ceann bunúsach gan cumhrán nó dath.

[Léigh comhairle faoi conas do lámha a ní i gceart] Read advice on how to wash your hands properly.

Úsáid an rianaire COVID

Is aip saor in aisce agus atá éasca le húsáid atá sa Rianaire COVID agus:

  • cuirfidh sé foláireamh maidir le dlúth theagmháil chugat má fhaigheann duine a raibh dlúththeagmháil agat leis/léi toradh dearfach do COVID -19
  • tabharfaidh sé comhairle duit conas tú féin agus daoine eile a chosaint
  • cuirfidh sé foláireamh chuig úsáideoirí eile an aip a raibh dlúth theagmháil agat leo má fhaigheann tú toradh dearfach don choróinvíreas

Is cuid dár rianú teagmhála atá san aip. Tá an rianú teagmhála an-tábhachtach chun srian a chur le scaipeadh an choróinvíris. Más mó daoine a fhaigheann an aip agus a úsáideann é, is ea is fearr a dhéanfar an rianú teagmhála.

Cabhróídh sé linn fanacht slán sábháilte nuair a bhuaileann muid le daoine go sóisialta, ag an obair nó ag taisteal, má úsáideann muid an aip agus má leanann muid an chomhairle sláinte poiblí ar an leathanach seo.

Is féidir an aip a fháil ó Apple’s App Store nó ó Google Play Store.

Read about why you should use the COVID Tracker app.

Cuairteoirí

Déan iarracht gan buaileadh leis an oiread daoine lasmuigh de do theach agus ná caith an iomarca ama in éineacht leo.

Níor ceart níos mó ná deichniúr cuairteoirí (ó 4 líontí ar a mhéad) a bheith in aon teach. Ba chóir go mbeadh an teach a bheith sách mór chun go mbeadh achar 2 mhéadar idir gach duine chomh maith le neart aeir a bheith istigh ann.

Coinnigh tú féin agus do chuairteoirí slán.

Ná téigh ar cuairt chuig daoine eile má :

  • tá aon chomhartha den choróinvíreas ort
  • má dúirt na rianairí teagmhála leat go raibh gartheagmháil agat le duine a raibh an víreas air/uirthi

Cinntigh le daoine roimh ré sula dtéann tú ar cuairt chucu nach bhfuil aon chomhartha orthu agus go bhfuil siad ag aireachtáil go maith.

Má tá cuairteoirí in ann fanacht amach 2 mhéadar óna chéile ní gá clúdach aghaidhe a chaitheamh. Mura féidir le daoine fanacht 2 mhéadar óna chéile, ba chóir do gach duine clúdach aghaidhe a chaitheamh.

Cuir clúdach aghaidhe ort féin gach uair a thugann tú cuairt ar dhaoine os cionn 70 nó ar dhaoine eile atá leochaileach ó thaobh sláinte de .

Glan do lámha go rialta agus abair le cuairteoirí a lámha a ní nuair a thagann siad isteach.

Ná caith miotóga aon-uaire in ionad do lámha a ghlanadh. Téann an víreas orthu an bealach céanna agus a dtéann sé ar do lámha. Is féidir le héilliú dul ar na lámha nuair a bhaineann tú díot iad.

Nuair a imíonn do chuairteoirí glan gach dromhchla a raibh siad i dteagmháil leo. Úsáid do ghnáth ghlantacháin tí agus díghalráin.

Cuairteanna atruacha

B’fhéidir go mbeadh tú in ann cuairt a thabhairt ar ghaol atá an-tinn má tá an duine :

  • San ospidéal
  • I dteach altranais
  • In ospís
  • In ionad cúram cónaitheach

Abháir Ghaolmhara

How coronavirus is spread

Shopping safely during the coronavirus pandemic

Symptoms of coronavirus

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 22/05/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 22/05/2023