Skip to main content

We use small files called cookies to help us improve your experience on this website and to provide services like web chat. We also use cookies to measure the effectiveness of public health campaigns and understand how people use the website.

Read our cookies policy to find out more about cookies and how we use them.

Coronavirus: Stay at home

Health information and advice to stop the spread of coronavirus.

Cosain tú féin agus daoine eile ón gcoróinvíreas

Smaoinigh ar an mbealach a scaipeann an coróinvíreas chun tú féin agus daoine eile a chosaint air. (COVID-19). Scaiptear Coróinvíreas le sraothartach nó casacht. Caithfidh sé dul ó shrón nó ó bhéal duine atá ionfhabhtaithe isteach i do shúile, do shrón nó do bhéal chun go bhfaighfeá an víreas. Is féidir leis seo tarlú go díreach nó go hindíreach (ar lámha, rudaí, dromchlaí).

Cuimhnigh air seo . Cuideoidh sé leat cuimhneamh ar na rudaí go léir a chaithfidh tú a dhéanamh chun tú féin agus daoine eile a chosaint ón víreas.

Fan sa bhaile

Caithfidh gach duine fanacht sa bhaile chun moill a chur ar scaipeadh an choróinvíris.

Níor chóir duit do theach a fhágáil ach:

  • le taisteal chun na hoibre má tá d’ionad oibre oscailte agus mura féidir leat oibriú ón mbaile – lean den scaradh sóisialta
  • le bia agus earraí tí riachtanacha a cheannach
  • le haclaíocht a dhéanamh i bhfoisceacht 5km de do theach ach fan 2 mhéadar amach ó dhaoine eile
  • le freastal ar choinní leighis, agus cógais agus táirgí leighis a bhailiú
  • le haire a thabhairt do leanaí, do dhaoine aosta nó leochaileacha, ach seachain cuairteanna sóisialta ar do theaghlach
  • le hobair feirme ar nós bia a tháirgiú nó aire a thabhairt d’ainmhithe
  • le cuairt ar ghaol atá ag fáil cúraim – déanfar cinneadh faoi cuairteanna atruacha ar bhonn gach cás ar leith.
  • le bualadh le cairde nó baill clainne i bhfoisceacht 5 chiliméadar, i ngrúpaí nach bhfuil níos mó ná ceathrar sa ghrúpa agus ag fanacht amach 2 mhéadar ar a laghad óna chéile

Is féidir leat do theach a fhágáil chun:

  • Páirt a ghlacadh in imeachtaí spóirt i ngrúpaí de cheathrar, i bhfoisceacht 5 km ó do theach, chomh fada agus nach mbíonn aon teagmháil eadraibh agus go bhfanann gach duine 2 mhéadar amach óna chéile – mar shampla leadóg agus gailf
  • Cuairt a thabhairt ar áiteanna agus suíomhanna turasóireachta, i bhfoisceacht 5 km de do theach, más féidir leat fanacht amach 2 mhéadar ar a laghad ó dhaoine eile

Ná déan neamhaird ná aon mhoill ag lorg cóir leighis má bhíonn comharthaí tinnis nó siomptóim neamhghnácha ort. Fáigh cóir leigis má theastaíonn sé.

Scaradh Sóisialta

Tá scaradh sóisialta tábhachtach chun moill a chur ar scaipeadh an choróinvíris. Laghdófar an teagmháil a bheidh idir daoine atá ionfhabhtaithe agus daoine sláintiúla .

Ba chóir duit:

  • Fanacht amach 2 mhéadar (6 troithe) ó dhaoine eile
  • Seachain áiteanna codlata comhroinnte
  • Seachain áiteanna plódaithe
  • Ná croith lámha nó ná bíodh teagmháil dhlúth agat le daoine eile, más féidir

Is beag baol atá ann má tá tú díreach ag dul thar dhuine. Ach déan iarracht fanacht 2 mhéadar uathu an oiread agus is féidir.

Scaradh sóisialta ag an obair

Lean an chomhairle maidir le scaradh sóisialta i ngach áit lasmuigh de do theach, d’ionad oibre san áireamh.

Má tá tú ag filleadh ar an áit oibre léigh eolas faoi fhilleadh ar an obair go sábháilte.

Déan teagmháil leis an Údarás Sláinte agus Sábháilteachta (HSA) ar ríomhphost wcu@hsa.ie nó fón 1890 289 389 má:

  • Tá imní ort faoin gcaoi a bhfuil na bearta maidir le scaradh sóisialta agus a leithéid á gcur i bhfeidhm san áit oibre
  • Más tú an fostóir agus má theastaíonn comhairle uait maidir le coróinvíreas a chosc sa láthair oibre

Tá comhairle ar leith ann faoi:

  • féin aonrú má tá comharthaí an choróinvíris ort
  • bheith an-chúramach má tá tú i ngrúpa atá i mbaol ón gcoróinvíreas
  • cocúnú dhaoine atá i mbaol go mór (thar a bheith leochaileach)
  • Cad ba chóir a dhéanamh má tá cónaí ort le duine a bhfuil comharthaí an choróinvíris air/uirthi
  • taisteal agus coróinvíreas

Sláinteachas maith agus níochán láimhe

Cabhróidh sláinteachas maith agus níochán láimhe i gceart le srian a chur le scaipeadh an choróinvíris Lean an chomhairle seo an oiread agus is féidir agus spreag daoine eile chun an rud céanna a dhéanamh.

Déan

Nigh do lámha i gceart agus go minic.

Clúdaigh do bhéal agus do shrón le ciarsúr nó le do mhuinchille, nuair a bhíonn tú ag casacht agus ag sraothartaigh.

Cuir an ciarsúr i mbosca bruscair agus nigh do lámha.

Glan agus díghalraigh aon rud nó dromchla a leagan tú lámh orthu go minic

Ná déan

Ná cuir do lámha in aice le do shúile, srón nó béal mura bhfuil siad glan.

Ná roinn rudaí a bhíonn i dteagmháil le do bhéal - buidéil, cupáin mar shampla

Cén uair ar chóir duit na lámha a ní

Ba chóir duit do lámha a ní:

  • tar éis casacht nó sraothartach
  • roimh agus tar éis ithe
  • roimh agus tar éis bia a ullmhú
  • má bhí tú i dteagmháil le duine a bhfuil fiabhras nó comharthaí riospráide air /uirthí (casacht, giorra anála, deacracht análaithe)
  • roimh agus tar éis duit a bheith ar iompar poiblí
  • roimh agus tar éis a bheith i slua (go háirithe slua faoi dhíon)
  • nuair a théann tú isteach agus nuair a fhágann tú foirgnimh, do theach féin nó teach aon duine eile
  • má bhí tú ag plé le hainmhithe nó dramhaíl ainmhithe
  • sula gcaitheann tú toitín nó galthoitín
  • má tá do lámha salach
  • tar éis an leithreas a úsáid

Tabhair aire do do lámha. Cuir maothóir orthu go minic. Déanfaidh aon táirge cúis, ceann bunúsach gan cumhrán nó dath.

Cuairteanna atruacha

B’fhéidir go mbeadh tú in ann cuairt a thabhairt ar ghaol atá an-tinn má tá an duine :

  • San ospidéal
  • I dteach altranais
  • In ospís
  • In ionad cúram cónaitheach

Labhair leis an bhfoireann atá ag tabhairt aire dó/di. Déanfaidh siadsan cinneadh pé acu an bhfuil se sábháilte teacht ar cuairt .

Más féidir leat dul ar cuairt

Má thugtar cead duit dul ar cuairt:

  • Lean aon treoir a thugann an fhoireann chúraim sláinte duit.
  • Nigh na lámha i gceart sula dtéann tú isteach agus sula n-imíonn tú
  • Cloígh leis na rialacha maidir le scaradh sóisialta le linn do chuairte – bí cúirtéiseach leis na hothair eile, cuairteoirí eile agus baill foirne

Mura féidir leat dul ar cuairt

D’fhéadfadh sé a bheith an-dian ort mura féidir leat cuairt a thabhairt ar dhuine muinteartha leat. Ach caithfear na srianta seo a chur i bhfeidhm chun tusa, do ghaolta agus na baill foirne a choinneáil slán. Scaoilfear na srianta arís nuair a bheidh sé sábháilte é sin a dhéanamh.

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 22/05/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 22/05/2023