Skip to main content

Cosain tú féin agus daoine eile ó COVID-19

Fan sa bhaile – Tá Éirinn ar leibhéal 5. Léigh faoi shrianta reatha an rialtais ar gov.ie

Uasdátú is déanaí: 8 Márta 2021

Scaiptear COVID-19 (Coróinvíreas) le sraothartach nó casacht.

Caithfidh sé dul ó shrón nó ó bhéal duine atá ionfhabhtaithe isteach i do shúile, do shrón nó do bhéal chun go bhfaighfeá an víreas. Is féidir leis seo tarlú má bhíonn duine a bhfuil an víreas air/uirthi ag casacht nó ag sraothartach in aice leat nó má leagann tú lámh ar rud nó dromchla a raibh teagmháil acu leis.

Tá sé tábhachtach:

Lean an chomhairle ar an leathanach seo an oiread agus is féidir agus spreag daoine eile chun an rud céanna dhéanamh.

Daoine atá i mbaol níos mó ó COVID-19

D’fhéadfadh COVID-19 a bheith ina chúis le tinneas tromchúiseach do dhuine ar bith. Do roinnt daoine tá an bhaol níos mó. Ba chóir do dhaoine atá i mbaol níos mó ó COVID- 19 a bheith níos cúramaí.

Léigh comhairle do dhaoine atá faoi bhaol níos mó ón víreas

Nigh do lámha

Cabhróidh níochán láimhe i gceart agus go minic le cosc a chur le scaipeadh COVID-19. Úsáid gallúnach agus uisce nó díghalrán láimhe le halcól chun do lámha a ghlanadh:

  • tar éis casachta nó sraothartach
  • má bhí tú i dteagmháil le duine a bhfuil fiabhras nó comharthaí riospráide air /uirthí (casacht, giorra anála, deacracht análaithe)
  • roimh agus tar éis duit a bheith ar iompar poiblí, má bhíonn ort é a úsáid
  • roimh agus tar éis a bheith i slua (go háirithe slua faoi dhíon)
  • nuair a théann tú isteach agus nuair a fhágann tú foirgnimh, do theach féin nó teach aon duine eile
  • sula gcaitheann tú toitín nó galthoitín
  • fiú mura bhfeiceann tú salachar ar do lámha
  • tar éis an leithreas a úsáid

Tabhair aire do do lámha. Cuir maothóir orthu go minic. Déanfaidh aon táirge cúis, ceann bunúsach gan cumhrán nó dath.

Léigh faoi chonas do lámha a ghlanadh i gceart

Clúdaigh Aghaidhe

Caith clúdach aghaidhe ar iompar phoiblí, sna siopaí agus gach láthair atá faoi dhíon. Sin an dlí. D’fhéadfaí fíneáil a ghearradh ort nó diúltú duit dul isteach mura gcaitheann tú ceann.

Ba chóir duit clúdach aghaidh a chaitheamh freisin in ionaid oibre atá plódaithe, in ionaid adhartha agus i spásanna amuigh faoin spéir ina bhfuil go leor daoine ag teacht le chéile.

Léigh níos mó faoi chlúdaigh aghaidh, maisc leighis agus miotóga aon-uaire

Sraothanna agus casachtaí

Nuair a dhéanann tú casacht nó sraoth, clúdaigh do bhéal agus do shrón le ciarsúr páipéir nó do mhuinchille. Cuir an ciarsúir sa mbosca brúscar agus nigh na lámha.

Ná leag do lámha ar do shúile, ar do shrón ná ar do bhéal mura bhfuil siad glan.

Ag roinnt rudaí

Ná roinn rudaí a bhíonn i dteagmháil le do bhéal, mar shampla, buidéil nó cupáin. Glan agus díghalraigh gach dromchla agus gach ní a leagtar lámh go minic orthu.

Scaradh Sóisialta

Tá scaradh sóisialta tábhachtach chun moill a chur ar scaipeadh COVID-19 trí daoine atá ionfhabhtaithe agus daoine sláintiúla a choinneáil ó chéile.

. Laghdóidh an méid seo an teagmháil a bheidh idir daoine atá ionfhabhtaithe agus daoine sláintiúla .

Ba chóir duit:

  • fanacht amach 2 mhéadar (6 troithe) ó dhaoine eile
  • seachain áiteanna codlata atá roinnte
  • seachain áiteanna plódaithe
  • ná croith lámha nó ná bíodh gartheagmháil agat le daoine eile, más féidir

Is beag baol atá ann má tá tú díreach ag dul thar dhuine. Ach déan iarracht fanacht 2 mhéadar uathu an oiread agus is féidir.

Nuair nach féidir leat fanacht 2 mhéadar ó dhaoine eile

Déan iarracht fanacht glan ar na háiteanna nach ligean duit fanacht 2 mhéadar ó dhaoine eile. Má tá tú in áit phoiblí ina bhfuil sé ró-dheacair fanacht 2 mhéadar ó dhaoine eile, ba chóir duit clúdach aghaidhe a chaitheamh.

Ag bualadh le daoine eile

Ag leibhéal a 5, ní cheadaítear aon chuairteoir chuig do theach ach amháin:

  • má tá cúis riachtanach teaghlaigh i gceist
  • daoine i do bholgáin thacaíochta

Bolgáin tacaíochta

Is féidir le daoine atá ina gcónaí ina n-aonar nó le tuismitheoirí amháin péireáil le teaghlach amháin eile chun tacaíocht a fháil. ‘Bolgáin tacaíochta’ a thugtar orthu sin.

Is féidir cuairt a thabhairt ar na daoine atá i do ‘bholgán tacaíochta’ agus is féidir leosan cuairt a thabhairt ortsa. Is féidir libh bualadh le chéile lasmuigh agus in áiteanna eile.

Léigh níos mó faoi na bolgáin tacaíochta ar gov.ie

Más féidir le cuairteoirí teacht chuig do theach

Má cheadaíonn na srianta reatha cuairteoirí duitse, abair leo a lámha a ní nuair a thagann siad isteach. Nuair a imíonn siad, glan gach dromchla a raibh siad i dteagmháil leo. Úsáid do ghnáth ghlantacháin tí agus díghalráin.

Ná caith miotóga aon-uaire in ionad do lámha a ghlanadh. Téann an víreas orthu an bealach céanna agus a dtéann sé ar do lámha. Is féidir le héilliú dul ar na lámha nuair a bhaineann tú díot iad.

Caith clúdach aghaidh nuair a thugann tú cuairt ar dhaoine atá 70 bliain d’aois nó níos sine nó daoine atá i mbaol níos mó ó COVID-19.

An uair nár chóir bualadh le daoine eile

Ná téigh ar cuairt chuig daoine eile má :

Cinntigh le daoine roimh ré sula dtéann tú ar cuairt chucu nach bhfuil aon chomhartha orthu agus go bhfuil siad ag aireachtáil go maith.

Léigh comhairle maidir leo sin atá i mbaol níos mó

Taisteal

Seachain iompar poiblí. Siúl nó déan rothaíocht in áit iompar poiblí a úsáid, más féidir.

Léigh faoi na srianta atá i bhfeidhm maidir leis an gcóras iompair poiblí nó ar thaisteal intíre i láthair na huaire

Ná bí ag roinnt feithiclí le daoine nach baill ded’ líon tí iad. Má dhéanann tú sin, caith clúdach aghaidhe

Obair

Déan do chuid oibre ón mbaile más féidir. Níor chóir ach oibrithe riachtanach a bheith ag dul chuig ionaid oibre.

Moltar clúdaigh aghaidh a chaitheamh in ionaid oibre atá plódaithe.

Léigh níos mó faoi na srianta reatha ar chúrsaí oibre ar gov.ie

Scaradh sóisialta ag an obair

Lean an chomhairle maidir le scaradh sóisialta i ngach áit lasmuigh de do theach, d’ionad oibre san áireamh.

Faigh comhairle

Déan teagmháil leis an Údarás Sláinte agus Sábháilteachta (HSA) ar ríomhphost wcu@hsa.ie nó fón 1890 289 389 má:

  • tá imní ort faoin gcaoi a bhfuil na bearta maidir le scaradh sóisialta agus a leithéid á gcur i bhfeidhm san áit oibre
  • más tú an fostóir agus má theastaíonn comhairle uait maidir le COVID-19 a chosc sa láthair oibre

Má tá tú ag filleadh ar an láthair oibre, léigh eolas faoi fhilleadh ar an obair go sábháilte.

Úsáid an rianaire COVID

Is aip saor in aisce agus atá éasca le húsáid atá sa Rianaire COVID agus:

  • cuirfidh sé foláireamh maidir le gartheagmháil chugat má fhaigheann duine a raibh gartheagmháil agat leis/léi toradh dearfach do COVID -19
  • tabharfaidh sé comhairle duit conas tú féin agus daoine eile a chosaint
  • cuirfidh sé foláireamh chuig úsáideoirí eile an aip a raibh gartheagmháil agat leo má fhaigheann tú toradh dearfach do COVID-19

Is cuid dár rianú teagmhála atá san aip. Tá an rianú teagmhála an-tábhachtach chun cosc a chur le scaipeadh COVID-19. Más mó daoine a fhaigheann an aip agus a úsáideann é, is ea is fearr a dhéanfar an rianú teagmhála.

Cén fáth ar chóir an aip Rianaire COVID a úsáid

Is féidir an aip a fháil ó Apple’s App Store nó ó Google Play Store.

Ábhair ghaolmhara

Conas a scaiptear COVID-19

Ag siopadóireacht go sábhailte

Comhairle taistil ón Rialtas

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 18/02/2021
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 18/02/2024