Skip to main content

We use strictly necessary cookies to make our site work. We would also like to set optional cookies (analytical, functional and YouTube) to enhance and improve our service. You can opt-out of these cookies. By clicking “Accept All Cookies” you can agree to the use of all cookies.

Cookies Statement and Privacy Statement

COVID-19 (coronavirus): restrictions are in place nationwide. Get advice to stop the spread 

Coróinvíreas - Cóir Leighis

Níl aon chóir leighis ar leith ar fáil le haghaidh an Choróinvíris. Ach is féidir cóir leighis a chur ar go leor de na comharthaí tinnis sa bhaile .

Ní bheidh ach mion-chomharthaí tinnis ar fhormhór na ndaoine a fhaigheann an Coróinvíreas Ba chóir go dtiocfadh biseach iomlán orthu agus nach mbeidh aon ghá freastal ar an Ospidéal.

Má éiríonn do chomharthaí tinnis níosa measa agus má mhothaíonn tú an-tinn, b’fhéidir go go mbeadh ort dul isteach san ospidéal.

Ag Tabhairt Aire Duit Féin sa Bhaile

Beidh 80% de na daoine ábalta biseach a fháil ón choróinvíreas sa bhaile agus ní bheidh aon ghá dóibh dul isteach san ospidéal

Más duine réasúnta aclaí atá ionat agus comharthaí tinnis den choróinvíreas ort, molfaidh do dhochtúir teaghlaigh duit fanacht asat féin.

An rud is tábhachtaí ná daoine eile a chosaint ón víreas. Tá sé rí-thábhachtach iad siúd atá i ngrúpaí atá i mbaol a chosaint ón gcoróinvíreas.

Ba chóir:

  • Féin-aonrú
  • Faigh dóthain codlata agus am scíthe
  • Ól neart uisce chun díhiodráitiú a sheachaint. Ba chóir go mbeadh d’fhual geal-buí nó geal
  • Ith go sláintiúil
  • Ná caith tobac
  • Fan te
  • Coinnigh súil ar do chomharthaí tinnis agus glac cóir leighis lena n-aghaidh

Má éiríonn do chomharthaí tinnis níos measa

Déan teagmháil le do Dhochtúir teaghlaigh mura dtagann feabhas ar do chomharthai tinnis

Má tá tú i ngrúpa atá i mbaol, ba chóir duit súil ghéar a choimeád ar do chomharthai tinnis. Déan teagmháil le do Dhochtúir teaghlaigh má éiríonn na comharthai tinnis níos measa.

Má tá tú buartha faoi aon ghné de do thinneas cuir glaoch ar do Dhochtúir teaghlaigh . Ná téigh chuig lialann dochtúra, cógaslann nó ospidéal.

Ag maireachtáil le féin-aonrú

D’fhéadfadh féin-aonrú a bheith leadránach do chuid de na daoine. B’fhéidir go mbeadh tú in ísle brí, buartha, nó go mbeadh deacrachtaí codlata agat. D’fhéadfá bheith ag mothú i d’aonar agus leat féin.

Iarr ar bhall clainne, cara nó comharsa leat glaoch fóin a chur ort cúpla uair gach lá. Inis dóibh conas a mhothaíonn tú. Tá sé tábhachtach teagmháil a choinneáil le daoine eile.

Léigh níos mó faoi do mheabhairshláinte le linn ráig an Choróinvíris

Ag tabhairt aire do dhuine sa bhaile

Má tá tú ag tabhairt aire do dhuine le coróinvíreas sa bhaile, tabhair cúnamh dóibh leis an gcóir leighis sa bhaile.

Ba chóir cabhrú leo chun fridíní a stopadh ó scaipeadh. Coinnigh an duine i seomra amháin, scartha ó dhaoine eile agus uaitse, más féidir leat.

Cógas um chóir leighis

Braitheann an cógas is fearr ar do:

  • Comharthaí tinnis
  • Deacrachtaí sláinte eile
  • Aon chóir leighis eile atá á fháil agat

D’fhéadfadh paraicéiteamól nó ibuprofen cabhrú chun do theocht a ísliú agus faoiseamh a thabhairt duit ó do phianta. Moltar paraicéiteamól mar an chéad chóir leighis don chuid is mó de na daoine.

Léigh na treoirlínte uilig sa bpacáiste sula dtógann tú aon chógas. Glac le comhairle a thugann aon ghairmí sláinte duit.

Antaibheathaigh

Ní oibríonn antaibheathaigh in aghaidh coróinvíris ná aon víris eile. Ní thabharfaidh siad faoiseamh duit ó do chomharthaí tinnis ná ní chabhróidh siad leat biseach a fháil.

Is víreas atá sa Choróinvíreas agus ní chabhraíonn antaibheathaigh leis.

Vacsaín

Níl aon vacsaín ar fáil faoi láthair in aghaidh an choróinvíris.

Ní thabharfaidh vacsaín an fliú aon chosaint in aghaidh an choróinvíris

Má tá tú ag tógáil cógais le haghaidh deacrachtaí sláinte eile

Tóg pé cógas atá á dtógáil agat faoi láthair mura ndeir gairmí sláinte gan iad a thógáil.

Níl aon fhianaise ann go bhfuil aon chógas baolach má tá coróinvíreas ort.

Tá an t-eolas maidir leis an víreas ag síorathrú. Táimid ag coinneáil súil ghéar ar an scéal is úire ar fud an domhain.

Tá gach eolas anseo cruinn agus suas go dáta. Má athraíonn sé, deanfar uasdátú ar an leathanach seo.

Oidis agus cógais a bhailiú

De bharr go bhfuil gach duine ag fanacht sa bhaile rinneadh athruithe chun cabhrú leat do chógais a fháil.

Ciallaíonn na hathruithe seo:

  • Ní gá cruachóip d’oideas a fháil - Cuir glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh agus seolfaidh siad d’oideas chuig do chógaiseoir
  • Beidh oidis áirithe bailí ar feadh 9 mí in ionad 6 mhí – Beidh do dhochtúir teaghlaigh nó do chógaiseoir in ann é sin a mhíniú duit ar an bhfón.
  • D’fhéadfá ath-oideas a fháil gan scriopt nua - Cuir glaoch ar do chógaiseoir chun seo a phlé.

Is athruithe sealadacha iad seo. Déanfar athbhreithniú orthu chomh luath agus a bheidh deireadh leis an ráig.

Má tá comharthaí tinnis den choróinvíreas nó riospráide ort, ná téigh chuig do chógaslann. Cuir glaoch ar do chógaiseoir chun oideas a ordú. Iarr ar bhall clainne na h-oidis a bhailiú duit.

Soláthar Cógais

Níl aon chur isteach ar sholáthar cógais. Ní gá níos mó ná an méid atá de dhíth a ordú. Má ordaíonn tú an iomarca beidh tionchar aige sin ar sholáthar cógais do dhaoine eile.

Ibuprofen agus cógais frith-athlastacha eile

Tá sé ceart go leor cógais frith-athlastacha (NSAID) a thógáil má tá coróinvíreas ort. Níl aon fhianaise ann go bhfuil baol ag baint leis.

Ná tóg ach cógas frith-athlastach amháin ag aon am. Tá sé ceart go leor paraicéiteamól agus cógas frith-athlastach ar nós Ibuprofen a thógáil le chéile.

I measc na gcógas frith-athlastach tá:

  • ibuprofen – ainmneacha branda : Nurofen, Actiprofen, Advil, Brufen, Brupro, Buplex, Easofen, agus Fenopine. D’fhéadfadh na hainmeacha :Nurofen, Melfen, Phorpain, Ibugel agus Ibuleve a bheith ar ghlóthach Ibuprofen
  • naproxen – ainm branda: Naprosyn
  • diclofenac – ainmneacha branda: Voltarol, Diclo, Diclac, Cataflam, Difene agus Flector

Cógais do Bhrú Fola Ard

Tóg do chógais mar is gnáth mura ndeir gairmí cúraim sláinte leat gan iad a thógáil.

San áireamh anseo tá Coscairí ACE agus Angiotensin II Coscairí Gabhdóra (ARBs).

D’fhéadfadh do bhrú fola ardú, má stopann tú. D’fhéadfadh sé seo tú a chur i gcontúirt taom croí agus stróic.

I measc na gcoscairí ACE tá:

  • ramipril (Ramic, Ramilo, Ramitace, Tritace)
  • perindopril (Coversyl)

I measc na gCoscairí Gabhdóra Angiotensin II ( ABCs) tá:

  • losartan
  • candesartan
  • olmesartan
  • valsartan

D’fhéadfadh ARBs bheith san áireamh i gcomhoidis áirithe .

Cógais imdhíon-sochta

Tá an t-eolas seo do dhaoine faoi chúram

  • Réamaiteolaí
  • Deirmeolaí
  • Gaistreintreolaí

Níl aon fhianaise ann go bhfuil na cógais atá á dtógáil agat contúirteach le linn ráig an Choróinvíris.

Má stopann tú ag tógáil do chógais le linn na tréimhse seo d’fhéadfadh do thinneas éirí níos measa

I measc na gcógais imdhíon-sochta tá:

  • táirgí bithchógais
  • stéaróidigh
  • methotrexate
  • azathioprine

Stéaróidigh

Lean ort ag tógáil stéaróideach má thógann tú iad de ghnáth mura ndeir do dhochtúir a mhalairt. Má stopann tú go tobann d’fhéadfadh tú bheith an-tinn.

Má éiríonn tú an-tinn le coróinvíreas nó ionfhabhtú eile lean ag tógaint do stéaróideach

Ná tosaigh ag tógáil stéaróideach ach amháin ar chomhairle do dhochtúra.

I measc na dtáibléidí stéaróideacha tá: Prednisolone – ainm branda : Deltacortril

Cóir Leighis Imdhíon-sochta

Má tá tú faoi chúram dochtúir comhairleach fiafraigh dó/di an molfadh sé/sí aon athrú ar do chóir leighis. Ach ná déan aon athrú gan cead do dhochtúra.

Níl aon fhianaise go dáta a léiríonn go bhfuil tú i mbaol níos mó ó ghalar tromchúiseach má tá cóir leighis imdhíon-sochta á thógáil agat

Má fhaigheann tú tástálacha fola go rialta, ba chóir leanacht leo, ach cuir glaoch ar d’ospidéal roimh ré mar d’fhéadfadh moill a bheith ar sheirbhísí i gcuid de na hospidéil.

Má éiríonn tú tinn de bharr an choróinvíris nó aon ionfhabhtú eile cuir glaoch ar do dhochtúír teaghlaigh nó ar do dhochtúir comhairleach. Déan é seo sula dtógann tú an chéad dáileog eile de do chógas .

D’fhéadfadh ráig an choróinvíris leanacht ar feadh míonna. Má laghdaíonn tú nó má stopann tú ag tógáil do chógais le linn na tréimhse seo, d’fhéadfadh do chomharthaí tinnis éirí níos measa. B’fhéidir go mbeadh ort tosú arís ar do chóir leighis nó freastal ar do dhochtúir teaghlaigh nó ar ospidéal, dá bharr.

Cóir Leighis Ospidéil

Beidh tinneas níos tromchúisí ar 14% de na daoine a fhaigheann coróinvíreas. Má éiríonn do chomharthaí tinnis níos measa agus má mhothaíonn tú an-tinn b’fhéidir go mbeadh ort dul isteach san ospidéal.

San áireamh sa chóir leighis ospidéil, tá:

  • Cóir leighis chun an fiabhras a mhaolú
  • Teiripe ocsaigine

D’fhéadfadh go mbeadh análaitheoir de dhíth ar dhaoine le deacrachtaí análaithe de bharr an choróinvíris. I gcásanna éigeandála beidh gá le tacaíocht bheatha.

Tabhair do chógais leat

Tabhair aon chógas atá in úsáid agat leat. Ina measc: aon análóir, braonta súl, insteallaithe nó paistí.

Coinnigh gach oideas i mála amháin le liosta de na cinn atá á dtógáil agat. Íoslódáil agus clóbhuail My Medicines list (PDF, 245KB, 2 pages). Beidh sé seo mar chabhair do do dhochtúir nó d’altra. Fág d’oidis sna pacáistí le lipéid dháiliúcháin an chógaiseora. Má tá do chógais i spuaicphaca, tóg é sin leat.

Scríobh d’ainm ar aon oideas a fuair tú ‘thar an gcuntar’ ar nós paraicéiteamól.

Cuir ceist sula dtógann tú do chógas

Seiceáil le do dhochtúir ospidéil nó d’altra sula dtógann tú aon oideas. Má tá tú tinn d’fhéadfadh siad do chuid oidis a athrú.

Ag dul abhaile - Seiceáil do chuid oidis

Seiceáil le do ghairmí cúraim sláinte má:

  • stopadh aon oideas a bhí á dtógáil agat
  • athraíodh an méid cógais a bhí á dtógáil agat

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 16/04/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 16/04/2023