Skip to main content

We use small files called cookies to help us improve your experience on this website and to provide services like web chat. We also use cookies to measure the effectiveness of public health campaigns and understand how people use the website.

Read our cookies policy to find out more about cookies and how we use them.

Coronavirus: Be responsible. Be safe

Health information and advice to stop the spread of coronavirus

Clúdach aghaidhe déanta as éadach, masc leighis agus miotóga aon uaire

Moltar clúdach aghaidhe déanta as éadach a chaitheamh in áiteanna ina bhfuil sé deacair scaradh sóisialta a chleachtadh, i siopaí agus ar chóras iompar poiblí, mar shampla. D’fhéadfadh sé go gcabhróidís le daoine nach bhfuil a fhios acu go bhfuil sé orthu an víreas a thabhairt do dhaoine eile.

Fiú amháin má bhíonn masc á chaitheamh agat ba chóir duit leanacht ort freisin leis na céimeanna tábhachtacha atá riachtanach chun cosc a chuir le scaipeadh an víris.

Ina measc seo:

  • scaradh sóisialta
  • Clúdaigh do bhéal agus do shrón le ciarsúr nó le do mhuinchille, nuair a bhíonn tú ag casacht agus ag sraothartaigh.
  • Nigh do lámha i gceart agus go minic
  • Ná cuir do lámha in aice le do shúile, srón nó béal mura bhfuil siad glan. Léigh ár gcomhairle maidir le conas tú féin agus daoine eile a chosaint.

Clúdach aghaidhe déanta as éadach

Clúdaíonn sé seo do shrón agus do bhéal.

D’fhéadfadh an clúdach seo srian a chur le scaipeadh an choróinvíris sa bpobal. D’fhéadfadh sé cabhrú le srian a chur le scaipeadh an choróinvíris ó shraothartach nó casacht daoine a bhfuil an víreas orthu.

D’fhéadfadh sé go gcabhróidís le daoine nach bhfuil a fhios acu go bhfuil sé orthu an víreas a thabhairt do dhaoine eile.

Má tá an coróinvíreas ort nó má tá comharthaí den víreas ort, caithfidh tú féin-aonrú. Déan é seo fiú má chaitheann tú clúdach aghaidhe.

Cén uair ar chóir ceann a chaitheamh

Is féidir leat clúdach aghaidhe déanta as éadach a chaitheamh:

  • nuair atá sé deacair fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine - mar shampla, i siopaí, in ionaid siopadóireachta nó ar an gcóras iompar poiblí
  • nuair atá tú istigh faoi dhíon le daoine eile

Cé as a ndéantar é

Déantar clúdach aghaidhe as éadach ar nós cadás nó síoda.

Is féidir leat iad a cheannach nó iad a dhéanamh sa mbaile as earraí cosúil le scairfeanna, t-léinte, léinte aclaíochta, nó tuáillí.

Daoine nár chóir dóibh clúdach aghaidhe a chaitheamh

Níl clúdaigh aghaidhe déanta as éadach oiriúnach do pháistí faoi 13 bliana d’aois nó daoine a bhfuil :

  • trioblóidí acu ag análú
  • duine gan aithne nó urlabhra nó éagumasach
  • duine nach bhfuil in ann an clúdach aghaidhe a bhaint díobh gan chabhair
  • duine le riachtanais speisialta agus a d'fhéadfadh a bheith trína chéile nó an-mhíchompordach ag caitheamh an chlúdaigh aghaidhe

Ná cáin agus ná tabhair breithiúnas ar dhuine nach bhfuil in ann clúdach aghaidhe a chaitheamh.

Cén chaoi a gcaitheann tú clúdach aghaidhe

Ba chóir go gclúdódh sé an tsrón agus go mbeadh sé faoin smig agus:

  • go luíonn sé go socair agus go compordach ar an leiceann
  • go mbeadh sé daingnithe le h-iall nó lúb chluaise
  • go mbeadh 2 phíosa éadach ar a laghad ann
  • go mbeifeá ábalta d’anáil a tharraingt gan stró

Ag níochán clúdach aghaidhe

Nigh an clúdach go laethúil le glantach, in uisce atá os cionn 60 céim

Má tá meaisín níocháin á úsáid agat, ba cheart go mbeifeá ábalta é a níochán agus a thriomú gan aon damáiste ná aon athrú a dhéanamh ar an gcruth.

Ní gá duit an clúdach aghaidhe a steiriliú. Nigh é i meaisín níocháin nó i mbáisín lámh mar a dhéanfá le héadaí eile.

Nigh do lámha roimh agus tar éis clúdach aghaidhe a úsáid.

Cén chaoi le ceann a dhéanamh

Chun clúdach déanta as éadach a dhéanamh sa mbaile:

1. Gearr dhá dhronuilleog cadáis atá fite go daingean, thart ar 25cm x 15cm.

Image of two rectangles showing the size to cut the cloth - about 25cm x 15cm

2. Fill agus fuáil uachtar agus íochtar an imill .

Where to fold and stitch the top and bottom edges - about 3cm from top and bottom

3. Fill agus fuáil na himill ar an taobh, agus fág bearna sách mór le leaistic a chur tríd.

Where to leaving a gap big enough to thread elastic through

4. Cuir leaistic 15cm ar fhad tríd na himill ar an taobh agus ceangail go docht iad. Oibreoidh ribín gruaige nó sreangán atá gearrtha sách fada le ceangal taobh thiar den cheann.

Position of the two 15cm lengths of elastic through the side edges

5. Socraigh na snaidhmeanna leaisteacha taobh istigh d’imill an mhaisc agus cuir greim ann má tá críoch néata uait.

Image showing cloth face covering on a person's face

Léigh comhairle GOV.ie maidir le clúdaigh aghaidhe éadach a dhéanamh.

Léigh comhairle Ionaid na SA um Rialú agus Cosc ar Ghalair ar chlúdaigh aghaidhe éadach baile.

Cén fhad a mhairfidh sé

Ba chóir fáil réidh leis an gclúdach aghaidhe nuair:

  • nach gclúdaíonn sé an tsrón agus an béal a thuilleadh
  • atá ribín, leaistic nó strapaí sínte nó millte
  • nach féidir leis fanacht ar an éadan
  • atá poill san éadach nó má tá sé stróicthe

Cén chaoi leis an gclúdach aghaidhe a úsáid i gceart

Déan

  • Glan do lámha i gceart sula gcuirfidh tú ort é.
  • Cleachtaigh é a úsáid ionas go mbeidh tú compordach á chur ort agus á bhaint díot.
  • Déan cinnte go bhfuil sé déanta as éadach a bhfuil tú compordach leis
  • Clúdaigh do bhéal agus do shrón agus déan cinnte nach bhfuil aon bhearnaí ann.
  • Ceangail go daingean é.
  • Iompair clúdaigh aghaidhe glan i mála séalaithe atá díonach ar uisce.
  • Iompair mála eile den chineál céanna chun clúdaigh úsáidte a chur ann.

Ná déan

  • Ná déan teagmháil le do chlúdach aghaidhe nuair a bhíonn tú á chaitheamh - má dhéanann, glan do lámha i gceart.
  • Ná húsáid clúdach aghaidhe atá fliuch nó salach.
  • Ná roinn do chlúdach aghaidhe le daoine eile.
  • Ná bain díot do chlúdach aghaidhe chun labhairt, ithe agus/nó vápáil - más gá duit do shrón nó do bhéal a nochtadh, bain díot an clúdach agus cuir sa mhála do chlúdaigh úsáidte é.
  • Ná caith uait do chlúdaigh aghaidhe in áiteanna poiblí.

Ag baint díot do chlúdach aghaidhe déanta as éadach

Chun an clúdach aghaidhe a bhaint díot i gceart:

  • baint díot é ó chúl do chinn - ná leag do lámh ar an bpíosa os comhair d’éadan
  • cuir isteach i mála séalaithe atá díonach ar uisce é nó nigh é ar an bpointe - cuir maisc aon uaire i mbosca bruscair láithreach
  • glan do lámha i gceart

Masc leighis

Is d’oibrithe cúraim sláinte atá maisc aghaidhe . Úsáideann oibrithe eile iad i bpoist ar leith freisin. Is soláthairtí fíorthábhachtacha iad agus agus ní don ghnáth phobal iad . Ba mhaith linn na maisc leighis a choinneáil d’oibrithe cúraim sláinte.

Miotóga aon uaire

Ná caith miotóga aon uaire in ionad do lámha a níochán. Fanann an víreas orthu ar an mbealach céanna a bhfanann sé ar do lámha. Chomh maith leis sin, is féidir leis an víreas scaipeadh go dtí do lámha nuair a bhaineann tú díot iad.

Caitear miotóga aon uaire i suímh leighis. Níl siad chomh héifeachtach céanna sa ngnáthshaol laethúil.

Má bhíonn miotóga aon uaire á gcaitheamh agat d’fhéadfá mothú go bhfuil tú sábháilte ach ní hamhlaidh a bhíonn

D'fhéadfá:

  • sraothartach nó casacht isteach sna miotóga - cruthaíonn sé seo dromhcla nua a mbeidh an víreas in ann maireachtáil air
  • an víreas a thabhairt duit féin nuair a bhaineann tú na miotóga díot nó nuair a leagann tú lámh ar dhromchla éigin
  • gan do lámha a níochán chomh minic agus a theastaíonn agus na miotóga éillithe a leagan ar d’aghaidh Conas do lámha a níochán i gceart agus ionfhabhtú a sheachaint

Ábhair Ghaolmhara

Ag siopadóireacht go sábháilte le linn ráig an choróinvíris

Conas a scaiptear an coróinvíreas

Cosain tú féin agus daoine eile ón choróinvíreas

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 29/05/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 29/05/2023