Skip to main content

If you are aged 55 to 69 you can now register to get a COVID-19 vaccine

Clúdach aghaidhe, masc leighis agus miotóga aon uaire

Uasdátaithe: 10ú Samhain ag 9.20rn

Caithfidh tú clúdach aghaidhe a chaitheamh de réir dlí ar

  • iompar poiblí.
  • i siopaí, ionaid siopadóireachta agus ‘rl – féach an liosta iomlán

Ba chóir clúdach aghaidhe a chaitheamh freisin:

  • nuair nach féidir fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine eile
  • in ospidéil, íoclann dochtúra, tithe altranais agus ag an bhfiaclóir agus ionaid sláinte eile
  • nuair a bhíonn daoine ar cuairt ag daoine atá i mbaol níos mó ón choróinvíreas – m.sh daoine atá os cionn 70 bliain daoine nó daoine atá leochaileach ó thaobh na sláinte de

Tá daoine ann nár chóir dóibh / nach féidir leo clúdach aghaidhe a chaitheamh. Eolas anseo.

Clúdach aghaidhe

Seo píosa éadach a chlúdaíonn do shrón agus do bhéal.

D’fhéadfadh an clúdach seo srian a chur le scaipeadh an choróinvíris sa bpobal. D’fhéadfadh sé cabhrú le srian a chur le scaipeadh an choróinvíris ó shraothartach nó casacht daoine a bhfuil an víreas orthu.

D’fhéadfadh sé go gcabhróidís le daoine nach bhfuil a fhios acu go bhfuil an víreas orthu an víreas a thabhairt do dhaoine eile.

Má tá an coróinvíreas ort nó má tá comharthaí den víreas ort, caithfidh tú féin-aonrú. Déan é seo fiú má chaitheann tú clúdach aghaidhe.

Ina measc seo:

  • scaradh sóisialta
  • Clúdaigh do bhéal agus do shrón le ciarsúr nó le do mhuinchille, nuair a bhíonn tú ag casacht agus ag sraothartaigh.
  • Nigh do lámha i gceart agus go minic
  • Ná cuir do lámha in aice le do shúile, srón nó béal mura bhfuil siad glan. Léigh ár gcomhairle maidir le conas tú féin agus daoine eile a chosaint.

Daoine nár chóir dóibh clúdach aghaidhe a chaitheamh

Ní gá duit masc a chaitheamh má tá tinneas nó riachtanais speisialta ort agus go bhféadfadh clúdach aghaidhe tú a chur trína chéile nó a dhéanamh míchompordach.

Ní mholtar clúdadh aghaidhe freisin do dhaoine a bhfuil :

  • trioblóidí acu ag análú
  • duine gan aithne nó urlabhra
  • duine nach bhfuil in ann an clúdach aghaidhe a bhaint díobh gan chabhair
  • duine le riachtanais speisialta nó le deacrachtaí éisteachta nó atá bodhar

I gcásanna mar seo gheobhaidh an duine cosaint áirithe ón gcealtair má tá sé in ann cealtair a chaitheamh. Ach seo an t-aon am ar chóir duit cealtair a chaitheamh. Gheobhaidh tú cosaint níos fearr in aghaidh COVID-19 má chaitheann tú clúdach aghaidhe déanta as éadach.

Ní mholtar do pháistí faoi 13 bliana d’aois clúdaigh aghaidhe a chaitheamh, ach is féidir le páistí áirithe roghnú ceann a chaitheamh. Tá seans maith nach leanfadh páistí óga an chomhairle faoin gcaoi cheart le clúdaigh aghaidh a chaitheamh. Tá baol ann freisin nach dtuigfeadh siad an tábhacht a bhaineann le tadhall leis an gclúdach a sheachaint.

Ba chóir do pháistí faoi 13 masc a chaitheamh má mholann a ndochtúir nó oibrí sláinte dóibh sin a dhéanamh. D’fhéadfaí comhairle a thabhairt do pháistí masc a chaitheamh agus iad ag freastal ar chlinic ospidéil mar shampla.

Ba chóir do pháistí atá faoi 13 ach sa chéad bhliain den mheánscoil clúdach aghaidhe a chaitheamh agus iad ag freastal ar scoil. Moltar seo toisc go bhfuil siad ag an gcéim fhorbartha chéanna lena gcomhghleacaithe agus gur féidir leo an chomhairle maidir le clúdaigh aghaidhe a leanacht i gceart.

Cén uair ar chóir ceann a chaitheamh

Caithfidh tú clúdach aghaidhe a chaitheamh ar iompar poiblí, de réir dlí agus i :

  • siopaí agus cógaslainne
  • ionaid siopadóireachta
  • leabharlanna
  • pictiúrlanna
  • amharclanna
  • hallaí coirmeacha
  • hallaí biongó
  • iarsmalanna
  • salon ingne
  • gruaigeadóirí agus bairbeoirí
  • siopa tatú agus pollta
  • gníomhairí taistil agus tionscnóirí turais
  • ionaid níocháin agus tirimghlantóirí
  • geallghlacadóirí

Tá go leor de na háiteanna seo dúnta go sealadach mar gheall ar an mbaol sláinte don phobal. Tabhair cuairt ar gov.ie chun tuilleadh eolais a fháil faoi shrianta.

Cén uair ar féidir leat an clúdach aghaidhe a bhaint díot

Is féidir leat an clúdach aghaidhe a bhaint díot chun

  • labhairt le duine a bhfuil deacrachtaí cumarsáide aige
  • cúnamh nó cúram éigeandála a thabhairt do dhuine leochaileach
  • cógais leighis a thógáil

D’fhéadfaí iarraidh ort an clúdach aghaidhe a bhaint díot chun d’aois nó d’aitheantas a dherbhú

Is féidir leat an clúdach aghaidhe a bhaint díot freisin :

  • in oifig an phoist, comharcreidmheasa nó banc
  • i mbialann nó caifé agus tú ag ithe agus ag ól
  • nuair atá cóir leighis nó fiaclóireachta á fháil agat

Cé as a ndéantar é

  • Déantar clúdach aghaidhe as éadach ar nós cadás nó síoda.
  • Is féidir leat iad a cheannach nó iad a dhéanamh sa mbaile as earraí cosúil le scairfeanna, t-léinte, léinte aclaíochta, nó tuáillí.

Cén chaoi a gcaitheann tú clúdach aghaidhe

Ba chóir go gclúdódh sé an tsrón agus go mbeadh sé faoin smig agus:

  • go luíonn sé go socair agus go compordach ar an leiceann
  • go mbeadh sé daingnithe le h-iall nó lúb chluaise
  • go mbeadh 2 phíosa éadach ar a laghad ann
  • go mbeifeá ábalta d’anáil a tharraingt gan stró

Féach ar an bhfíseán faoi conas clúdach aghaidhe a chaitheamh ar gov.ie

Conas clúdaigh aghaidh a stóráil agus a ní

Stóráil do chlúdach aghaidhe déanta as éadach mar is ceart agus nigh é go rialta chun é a choinneáil glan. Bíodh níos mó ná clúdach aghaidhe amháin agat ionas go mbeidh ceann glan agat má bhíonn sé ag teastáil. Bain díot é mar is ceart agus glan nó díghalraigh do lámha tar éis a bheith ag láimhseáil an chlúdaigh aghaidhe ‘

Ag stóráil do chlúdach aghaidhe

Ag stóráil clúdach aghaidhe fliuch nó salach

Má bhíonn d’aghaidh fliuch nó salach de bharr allais, seile,smidiú nó aon rud eile, cuir an clúdach aghaidhe isteach i mála atá dúnta go daingean, agus nigh é ansin. Nigh an clúdach aghaidhe fliuch nó salach chomh luath agus is féidir sula n-éireoidh sé lofa. Níl sé furast anáil a tharraingt trí chlúdach aghaidhe fliuch agus níl sé chomh héifeachtach le clúdach atá tirim.

Ag stóráil clúdach aghaidhe tirim

Is féidir clúdach aghaidhe atá glan a chur in áit shábháilte go dtí go mbeidh ort é a chur ort arís. Bain díot é mar is ceart agus agus glan nó díghalraigh do lámha tar éis a bheith ag plé leis. Coinnigh é i mála tirim a ligean an t-aer tríd (mála déanta as páipéar nó éadach) chun é a choinneáil glan. Nuair a chuireann tu ort arís é,coinnigh an taobh céanna taobh amuigh.

Más minice a bhíonn tú ag plé leis an gclúdach aghaidhe gan é a ní is sea is mó an baol go mbeidh éilliú air.

Nuair a bhaineann tú an clúdach aghaidhe díot chun rud éigin a ithe nó a ól cuir in áit shábháilte é ar nós do phóca, sparán nó mála páipéir. Glan agus dighalraigh do lámha tar éis an clúdach aghaidhe a bhaint díot. Cuir an clúdach aghaidhe ort arís tar éis ithe agus coinnigh an taobh céanna taobh amuigh. Glan agus dighalraigh do lámha aris tar éis an clúdach aghaidhe a chur ort.

Ag níochán do clúdach aghaidhe

Ba chóir duit do chlúdach aghaidhe a níochán nuair atá sé salach nó go laethúil ar a laghad. Má tá clúdach aghaidh aon uaire agat, caith uait é tar éis duit é a úsáid uair amháin.

Ní gá duit clúdaigh aghaidhe a steiriliú. Nigh é i meaisín níocháin nó de láimh mar a dhéanfá le héadaí eile.

Má tá tú ag baint úsáid as meaisín níocháin.

  • cuir do chlúdaigh aghaidh isteach le do níocháin rialta
  • bain úsáid as glantach níocháin rialta agus socraigh an teocht don cinéal fabraice atá ann

Más ag níochán de láimh atá tú

  • nigh do chlúdach aghaidh le huisce agus glantach fabrice nó galúnach
  • rinseáil go maith le huisce glan chun an glantach nó gallúnach a bhaint as arís

Ceo ar do ghloiní

D’fhéadfadh ceo a bheith ar do ghloiní nuair a chaitheann tú an clúdach aghaidhe. Téann an t-aer te ó d’anáil amach trí uachtar an chlúdaigh aghaidhe. D’fhéadfadh ceo teacht ar do ghloiní dá bharr seo agus nach mbeifeá in ann feiceáil mar is ceart.

Má ghlanann tú do ghloiní ní thiocfaidh an oiread ceo orthu.

Sula gcuireann tú an clúdach aghaidhe ort:

  1. Glan do ghloiní le huisce agus gallúnach .
  2. Croith iad chun an t-uisce a bhaint díobh .
  3. Fág na gloiní ag triomú san aer nó triomaigh iad le héadach glan.

Cinntigh go bhfuil an clúdach aghaidhe fáiscthe go maith

Stopfaidh an clúdach aghaidhe an ceo ar do ghloiní má chuireann tú ort é mar is ceart. Ní gá dó a bheith mí-chompordach ach bíodh sé breá fáiscthe gan aon bhearna timpeall ar do shrón.

Cuir do ghloiní os cionn séala an chlúdaigh aghaidhe chun d’anáil a choinneáil ó do ghloiní. B’fhéidir nach mbeidh tú in ann do chlúdach aghaidhe a shocrú sách fada suas ar d’aghaidhe chun seo a dhéanamh. . Mura féidir, déan iarracht an clúdach aghaidhe a ghreamú faoi do ghloiní, le téip.

Cén chaoi le ceann a dhéanamh

Chun clúdach déanta as éadach a dhéanamh sa mbaile:

1. Gearr dhá dhronuilleog cadáis atá fite go daingean, thart ar 25cm x 15cm.

Image of two rectangles showing the size to cut the cloth - about 25cm x 15cm

2. Fill agus fuáil uachtar agus íochtar an imill .

Where to fold and stitch the top and bottom edges - about 3cm from top and bottom

3. Fill agus fuáil na himill ar an taobh, agus fág bearna sách mór le leaistic a chur tríd.

Where to leaving a gap big enough to thread elastic through

4. Cuir leaistic 15cm ar fhad tríd na himill ar an taobh agus ceangail go docht iad. Oibreoidh ribín gruaige nó sreangán atá gearrtha sách fada le ceangal taobh thiar den cheann.

Position of the two 15cm lengths of elastic through the side edges

5. Socraigh na snaidhmeanna leaisteacha taobh istigh d’imill an mhaisc agus cuir greim ann má tá críoch néata uait.

Image showing cloth face covering on a person's face

Léigh comhairle Ionaid na SA um Rialú agus Cosc ar Ghalair ar chlúdaigh aghaidhe éadach baile.

Cén fhad a mhairfidh sé

Ba chóir fáil réidh leis an gclúdach aghaidhe nuair:

  • nach gclúdaíonn sé an tsrón agus an béal a thuilleadh
  • atá ribín, leaistic nó strapaí sínte nó millte
  • nach féidir leis fanacht ar an éadan
  • atá poill san éadach nó má tá sé stróicthe

Cén chaoi leis an gclúdach aghaidhe a úsáid i gceart

Déan

Glan do lámha i gceart sula gcuirfidh tú ort é.

Cleachtaigh é a úsáid ionas go mbeidh tú compordach á chur ort agus á bhaint díot.

Déan cinnte go bhfuil sé déanta as éadach a bhfuil tú compordach leis

Clúdaigh do bhéal agus do shrón agus déan cinnte nach bhfuil aon bhearnaí ann.

Ceangail go daingean é.

Iompair clúdaigh aghaidhe glan i mála séalaithe atá díonach ar uisce.

Iompair mála eile den chineál céanna chun clúdaigh úsáidte a chur ann.

Ná déan

Ná déan teagmháil le do chlúdach aghaidhe nuair a bhíonn tú á chaitheamh - má dhéanann, glan do lámha i gceart.

Ná húsáid clúdach aghaidhe atá fliuch nó salach.

Ná roinn do chlúdach aghaidhe le daoine eile.

Ná bain díot do chlúdach aghaidhe chun labhairt, ithe agus/nó vápáil - más gá duit do shrón nó do bhéal a nochtadh, bain díot an clúdach agus cuir sa mhála do chlúdaigh úsáidte é.

Ná caith uait do chlúdaigh aghaidhe in áiteanna poiblí.

Ag baint díot do chlúdach aghaidhe in-athúsáidte

Chun an clúdach aghaidhe a bhaint díot i gceart:

  • baint díot é ó chúl do chinn - ná leag do lámh ar an bpíosa os comhair d’éadan
  • cuir isteach i mála séalaithe atá díonach ar uisce é nó nigh é ar an bpointe - cuir maisc aon uaire i mbosca bruscair láithreach
  • glan do lámha i gceart

Mascanna aon úsáide

Conas fáil réidh le masc aon uaire go sábháilte:

  • baint díot é ó chúl do chinn - ná leag do lámh ar an gcuid tosaigh den mhasc
  • caith amach é láithreach i mbosca brúscair dúnta
  • glan do lámha le díghalrán alcól-bhunaithe nó le gallúnach agus uisce
  • Caith sa bhosca bruscair ginearálta sa bhaile nó ag an obair, nó i mbosca bruscair má tá tú amuigh
  • Ná caith sa bhosca athchúrsála iad mar ní féidir iad a athchúrsáil
  • Tabhair abhaile leat iad mura bhfuil bosca bruscair ann – ná caith uait iad ar an tsráid.

Cealtair agus sciath aghaidhe

Ní hiad cealtair an rogha is fearr chun tusa agus daoine eile a chosaint ó COVID-19. Is féidir leo cuid de na braoiníní as do bhéal nó do shrón a stopadh ó scaipeadh agus is fearr é ná gan aon rud a chaitheamh. Ach ní cóir duit cealtair a chaitheamh ach amháin má tá tú tinn nó lagú ort agus má tá deacracht agat clúdach aghaidhe a chaitheamh.

Ba chóir go gclúdódh an cealtair taobhanna d’aghaidh (ó chluas go cluas) agus síos faoi do smig. Ba chóir cealtair is féidir a úsáid arís a ghlanadh i gcónaí tar éis iad a chaitheamh agus iad a choinneáil in áit ghlan go dtí go gcaithfidh tú iad arís.

ba chóir duit masc a chaitheamh má

  • tá an coróinvíreas ort, má cheapann tú go bhfuil an víreas ort nó má tá tú ag fanacht ar thoradh tástála
  • tá tú ag tabhairt aire do dhuine a bhfuil an coróinvíreas air nó má tá amhras ann go bhfuil an víreas air
  • tá tú ag fanacht asat féin agus mura féidir leat fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine eile sa teach

Clúdaigh Aghaidhe le comhla nó gaothaire

Ní thugann clúdach agahidhe le comhla nó gaothaire cosaint duit ó COVID-19

Ná caith clúdach aghaidhe le comhlaí nó gaothaire.

Níl na clúdaigh aghaidh sách maith chun scaipeadh an víris a stopadh mar d’fheadfá an víreas a análú isteach nó amach tríd an gcomhla nó tríd an ngaothaire.

Is iondúil go n-úsáideann oibrithe tógála nó ceardaithe iad chun cosaint a fháil ó dheannach. Níor dearadh iad chun scaipeadh víris a chosc.

Masc leighis

Is do na daoine seo an masc leighis ;

  • oibrithe cúraim sláinte
  • daoine atá ag féin-aonrú agus nach féidir leo fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine eile ina dteach féin

Úsáideann oibrithe eile iad i bpoist ar leith freisin. Tá na mascanna seo fíorthábhachtach agus ní don ghnáth phobal iad mura bhfuil duine ag féin-aonrú agus nach féidir leis fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine eile ina dteach.

Cuir clúdach aghaidhe déanta as éadach ort nuair a bheidh tú ag siopadóireacht agus ar chóras iompar poiblí. Cinnteoidh sé seo go mbeidh na mascanna leighis ar fáil dóibh siúd a bhfuil siad ag teastáil uathu.

Miotóga aon uaire

Ná caith miotóga aon uaire in ionad do lámha a níochán. Fanann an víreas orthu ar an mbealach céanna a bhfanann sé ar do lámha. Chomh maith leis sin, is féidir leis an víreas scaipeadh go dtí do lámha nuair a bhaineann tú díot iad.

Caitear miotóga aon uaire i suímh leighis. Níl siad chomh héifeachtach céanna sa ngnáthshaol laethúil.

Má bhíonn miotóga aon uaire á gcaitheamh agat d’fhéadfá mothú go bhfuil tú sábháilte ach ní hamhlaidh a bhíonn

D'fhéadfá:

  • sraothartach nó casacht isteach sna miotóga - cruthaíonn sé seo dromhcla nua a mbeidh an víreas in ann maireachtáil air
  • an víreas a thabhairt duit féin nuair a bhaineann tú na miotóga díot nó nuair a leagann tú lámh ar dhromchla éigin
  • gan do lámha a níochán chomh minic agus a theastaíonn agus na miotóga éillithe a leagan ar d’aghaidh Conas do lámha a níochán i gceart agus ionfhabhtú a sheachaint

Póstaeir maidir le clúdaigh aghaidhe

Download posters to help stop the spread of COVID-19 in the community.

Face coverings must be worn here (PDF, 715 KB, 1 page)

How to use face coverings (PDF, 1.7 MB, 1 page)

Is gá clúdaigh aghaidhe a chaitheamh anseo (Irish) (PDF, 705 KB, 1 page)

Conas clúdach aghaidhe a chaitheamh (Irish) (PDF, 1.7 MB, 1 page)

Conas do lámha a níochán i gceart agus ionfhabhtú a sheachaint

Ábhair Ghaolmhara

Ag siopadóireacht go sábháilte le linn ráig an choróinvíris

Conas a scaiptear an coróinvíreas

Cosain tú féin agus daoine eile ón choróinvíreas

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 29/05/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 29/05/2023