Skip to main content

We use small files called cookies to help us improve your experience on this website and to provide services like web chat. We also use cookies to measure the effectiveness of public health campaigns and understand how people use the website.

Read our cookies policy to find out more about cookies and how we use them.

Ag ithe go maith agus tú ag teacht chugat féin ón gcoróinvíreas

Tá sé tábhachtach a bheith ag ithe agus ól go maith agus tú ag teacht chugat féin ón gcoróinvíris,. Treiseoidh sé seo do chóras imdhíonachta agus cabhróidh sé leat do neart a fháil ar ais.

Má tá goile maith agat

Ba chóir d’aiste bia a bheith sláintiúil agus cothrom más rud é:

  • go bhfuil tú ag aireachtáil go maith
  • go bhfuil goile maith agat (fonn ithe ort)
  • nach bhfuil aon mheáchan caillte agat

Aiste bia atá cothrom agus folláin

Gach lá, ba chóir duit béilí rialta a ithe lena n-áirítear:

  • próitéin ar nós feoil, sicín, iasc, ubheacha, pónairí, nó cnónna
  • déirí ar nós bainne, iógart, cáis, nó roghanna malartacha déiríochta
  • gránach caiscín agus arán caiscín, fataí, pasta nó rís
  • torthaí agus glasraí

Bíodh sé mar aidhm agat teorainn a chur le saill, salann agus siúcra i d’aiste bia.

Tá riachtanais chothaithe éagsúla ag aoisghrúpaí éagsúla. Léigh níos mó faoi conas ithe go maith ag gach aois.

Má tá fonn ithe laghdaithe ort

Tar éis an choróinvíris, d’fhéadfadh sé gur fánach a bheadh do ghoile agat. Gnáth rud é sin tar éis tinnis áirithe.

D’fhéadfadh sé:

  • go n-áiríonn tú lán go luath tar éis duit tosú ag ithe
  • gur mhaith leat gan bacadh le béilí amannta
  • gur chaill tú roinnt meáchain gan iarracht

Nuair atá do ghoile laghdaithe, ní mór duit aiste bia atá ard i bhfuinneamh próitéine a leanacht. Tugtar réim bia chothaitheach air seo freisin. Cabhróidh sé leat tú fhéin a chothú sa gcaoi go dtiocfaidh tú agat féin agus nach gcaillfidh tú méachán.

Fiú amháin má tá tú róthrom agus tú ag iarraidh meáchan a chailleadh, ní hé seo an t-am is fearr chun é sin a dhéanamh. Triail fanacht ar an meáchan céanna go dtí go bhfuil tú arais chugat féin go hiomlán.

Nuair atá tú ar ais chugat fein agus do mheáchan seasmhach, is féidir leat filleadh ar an aiste bia sláintiúil cothrom thuas.

Leideanna le haghaidh am béilí

Chun cabhrú leat bisiú:

  • ithe rud beag agus go minic – moltar 3 bhéilí beag agus 3 sneaic gach lá
  • déan cinnte go bhfuil tú i do shuí suas go compordach agus tú ag ithe
  • tabhair do dhóthain ama dhuit féin – b’fhéidir go gcaithfidh tú ithe níos moille
  • ith beatha cothaitheach a thaitníonn leat
  • téigh amach san aer úr sula n-itheann tú béile – cabhróidh sé le do ghoile

B’fhéidir go mbeadh deacrachtaí análaithe agus slogtha agat. Tá sé seo de bharr go gcoinníonn tú d’anáil nuair a shloigeann tú. D’fhéadfadh tionchar a bheith aige sin ar an méid gur féidir leat ithe. Más amhlaigh tá, léigh comhairle maidir le deacrachtaí slogtha i ndiaidh an choróinvíris.

Bia le go leor próitéin

Mura féidir leat ach plaiceanna beaga a ithe, tá roinnt comhábhair le go leor cálraí iontú gur féidir leat a chur le do bhéilí. Tabharfaidh sé seo níos mó fuinneamhe duit agus ní beidh ort níos mó a ithe.

I measc na gcomhábhar maithe ard-chálraí gur féidir leat a chur le béilí agus sneaic tá:

  • cáis
  • púdar bainne le cur le lánbhainne agus le deochanna atá déanta le bainne
  • subh
  • mil
  • almóinní talún
  • im cnónna

I measc na sneaiceanna ardfhuinnimh eile tá:

  • cáis agus craicear
  • custaird nó maróg ríse
  • cnónna agus síolta
  • iógart tiubh agus uachtarúil nó iógart ardphróitéine
  • barraí gránach nó flapóg

Íoslódáil leabhar cócaireachta le haghaidh oidis agus comhairle maidir le béilí ardphróitéine, ardchalraí (PDF, 6.5 MB, 222 leathanach).

Cén uair a chóir cabhair a fháil

Ba chóir duit iarraidh ar do dhochtúir nó d’altra tú a chur ar aghaidh chuig diaitéiteach chun comhairle a fháil má siad seo i leanas i gceist:

  • má chaill tú níos mó ná 5% de do mheáchan coirp le 3 mhí anuas. Mar shampla, má bhí tú 70 kg agus gur chaill tú níos mó ná 3.5 kg
  • má tá d’ innéacs corpmhaise (BMI) níos lú ná 20

Déan amach do innéacs corpmhaise ag Safefood.eu

Má tá riocht sláinte agat nó má tá tú faoi bhun an ghnáthmheáchain

Má tá bunchoinníoll sláinte agat nó má tá tú faoi bhun an ghnáthmheáchain, b’fhéidir go mbeidh gá duit labhairt le diaitéiteach. Iarr ar do dhochtúir nó ar d'altra pobail tú a chur ar aghaidh chuig diaitéiteach más tá gá leis. Is féidir leo comhairle shonrach a thabhairt duit faoi do chás fhéin. Ba chóir duit an chomhairle thuas d’aiste bia chothaitheach a leanúint freisin.

Forlíontaí cothaitheacha béil

B’fhéidir go mbeidh gá duit forlíontaí cothaitheaca béil a thógáil go ceann píosa. Tá fuinnimh agus próitéin iontu le cur le d’aiste.

Lean aon chomhairle a thug diaitéiteach duit le linn do bhreoiteachta. Más rud é gur ordaíodh deochanna cothaitheacha béil duit san ospidéal nó sa mbaile, lean ort ag tógáil na ndeochanna sin mar a moladh duit. Iarr comhairle ar do dhochtúir nó ar do dhiaitéiteach má tá sé deacair ort iad a thógáil.

Is féidir iad seo a stopadh de ghnáth nuair :

  • atá tú ar ais agat féin
  • atá do mheáchan seasmhach
  • atá do ghoile mar a bhíodh

Athraíonn do bhlas le linn tinnis

Tagann athrú ar bhlas agus ar bholadh do roinnt daoine agus iad ag teacht chucu féin ón choróinvíris.

Is féidir leis an mbaill seo daoine a bhualadh ar bhealaí éagsúla.

D’fhéadfadh na nithe seo a leanas a bheith san áireamh leis sin:

  • gan blas ná boladh ar bith a bheith agat ar feadh roinnt seachtainí
  • go mbeadh blas leamh ar an mbia
  • go mbeadh blas miotalach nó saillte ar an mbia

Leideanna chun cabhrú leat athruithe blas a bhainistiú

  • D’fhéadfá roinnt taitneamh a fháil as éagsúlacht na mbéilte, iad a bheith fuar nó te, nó meascán de bhianna atá idir mín agus garbh.
  • D’fhéadfaí breis salann, im nó uachtar a chur leis mura bhfuil blas ar bith air.
  • Má tá tú ag cócaireacht do dhuine atá tinn, tá sé tábhachtach cuma dheas a bheith ar an mbéile.

Tá bia chomh tábhachtach céanna le cógas. Fiú amháin mura bhfuil an blas mar a chéile, ba chóir duit neart bia chothaitheach a ithe chun cabhrú leat biseach a fháil.

Rochtain ar bhia agus tú ag teacht chugat féin

D‘fhéadfadh sé go bhfuil tú ar bheagán fuinnimh agus go mbraitheann tú tuirseach go héasca. D’fhéadfadh sé a bheith deacair duit béilí a réiteach.

Má tá tú ró-tuirseach nó ró-thinn chun cócaireacht, bíodh stoc de bhianna agat atá réidh le hithe nó furasta le réiteach.

Má tá tú féin-aonrú

Mura féidir leat dul chuig an ollmhargadh, iarr ar do mhuintir nó ar do chairde do chuid siopadóireachta a dhéanamh. Is féidir leat siopadóireacht a dhéanamh ar líne freisin agus déanfaidh siad do chuid earraí grósaera a sheachadadh.

Iarr ar an té atá ag siopadóireacht duit na h-earraí a fhágáil ag do dhoras nó i do phóirse.

Má tá cabhair uait, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le do Chomhairle Contae áitiúil freisin. Tá siad ag tabhairt tacaíocht don phobal le hearraí riachtanacha a sheachadadh.

Léigh níos mó faoi conas is féidir le hÚdaráis Áitiúla cabhrú leat le linn ráig an choróinvíris.

Nuair a bheidh biseach ort léigh ár gcomhairle ar siopadóireacht go sábháilte le linn ráig an choróinvíris.

Ábhair ghaolmhara

Aclaíocht i ndiaidh an choróinvíris

Deacrachtaí slogtha agus fadhbanna gutha tar éis an choróinvíris

Spíonta tar éis an choróinvíris

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 16/09/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 16/09/2023