Skip to main content

We use strictly necessary cookies to make our site work. We would also like to set optional cookies (analytical, functional and YouTube) to enhance and improve our service. You can opt-out of these cookies. By clicking “Accept All Cookies” you can agree to the use of all cookies.

Cookies Statement and Privacy Statement

COVID-19 (coronavirus): restrictions are in place nationwide. Get advice to stop the spread 

Ag cosaint do pháiste ón gcoróinvíreas

Uasdátaithe: 11 Meán Fómhair 2020 ag 14.09in

Is féidir leis an gcoróinvíreas(COVID-19) dul i bhfeidhm ar leanaí chomh maith le daoine fásta.

Ach is beag cásanna a tuairiscíodh i leanaí ar fud an domhain. Is cosúil freisin go bhfaigheann leanaí ionfhabhtú níos séimhe ná mar a bhíonn ag daoine fásta nó ag daoine scothaosta. Go minic ní bhíonn comharthaí ar bith orthu.

Ní scaipeann leanaí an víreas níos mó ná daoine fásta agus is annamh a bhíonn siad ina gcúis leis an víreas a scaipeadh i dteaghlaigh.

Léigh anseo cad ba choir a dhéanamh má bhíonn comharthaí an choróinvíris ar do pháiste.

https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/m-t-comhartha-an-chorinvris-ar-do-phiste.html

Má tá imní ort faoi shláinte do pháiste, cuir glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh.

Ag cosaint do pháiste

Is iad na rudaí is tabhachtaí gur féidir leat a dhéanamh chun do pháiste a chosaint ná:

  • Lean an chomhairle faoi conas tú féin agus daoine eile a chosaint ón choróinvíreas - Tá srianta ar leibhéal 3 i bhfeidhm i mBaile Átha Cliath anois. Má tá cónaí ort i mBaile Átha Cliath ní mór duit cloí leis an gcomhairle do cheantar atá ar leibhéal 3.
  • Bí ag faire amach do chomharthaí an choróinvíris https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/comharthai-an-choroinviris.htmls - má bhíonn comharthaí an choróinvíris ar do pháiste
  • beidh ort glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh agus an pháiste a féin-aonrú
  • Spreag do pháiste a lámha a ní go rialta agus i gceart
  • Glan agus díghalraigh gach dromchla i do theach agus gach áit a mbíonn daoine ag leagan lámh orthu. Is féidir le Coróinvíreas maireachtáil ar dhromchlaí agus dá bhrí sin tá sé tábhachtach é seo a dhéanamh. Ná déan dearmad ar lámha na ndoirse agus an leithreas.
  • Lean comhairle chun cosc a chur ar do pháiste ionfhabhtuithe víreasacha a fháil nó a scaipeadh

Tá srianta leibhéal 3 i bhfeidhm i ngach contae sa stát. Tá tuilleadh eolais ar gov.ie maidir leis na leibhéil srianta ar fud an Stáit.

Clúdaigh Aghaidhe agus Leanaí

Ní mholtar clúdaigh aghaidh do pháistí faoi 13 bliain.D’fhéadfaí nach mbeidh leanaí óga in ann cloí leis an an gcomhairle faoi mhasc a chaitheamh i gceart. Ba chóir dóibh clúdach aghaidhe a chaitheamh ma mholann dochtúir nó oibrí cúram sláinte dóibh sin a dhéanamh, mar.shampla, nuair atáthar ag freastal ar chlinic san ospidéal.

Ba chóir do leanaí os cionn 13 an chomairle a tugtar do dhaoine fásta faoi chaitheamh na clúdaigh aghaidhe a leanacht. Ní mór dóibh clúdaigh aghaidhe a chaitheamh nuair a ghabhann siad isteach i siopa nó nuair a bhíonn siad ag taisteal ar iompar phoiblí, agus ba chóir dóibh clúdach aghaidhe a chaitheamh aon uair go mbíonn sé deacair fanacht amach 2 mhéadar ó dhaoine eile.

Ba chóir do gach páiste meánscoile clúdach aghaidhe a chaitheamh sa mheánscoil, fiú má tá siad faoi 13.Is toisc go bhfuil siad ag an gcéim fhorbartha chéanna lena gcomhghleacaithe agus gur féidir leo an chomhairle maidir le clúdaigh aghaidhe a leanacht i gceart..

Féach ar an gcaoi gur chóir dod’ pháistí na lámha a ní

Glac le fianáin le do thoil chun an ábhar seo a fheiceáil.

Léigh ár bpolasaí fianáin chun níos mó a fhoghlaim faoi fhianain agus an chaoi a mbaineann muid úsáide astu.

Glacaim le fianáin

Conas na lámha a ní i gceart.

Ag dul ar scoil

Ba chóir do gach páiste dul ar scoil ach amháin má bhíonn:

  • Teocht 38 céim Celsius nó níos airde orthu
  • Comharthaí an choróinvíris orthu – casacht nua, go bhfuil cumas blaiseadh nó boladh a fháil cailte acu, nó go bhfuil gearr-anáil orthu
  • Siad i ndlúth-theagmháil le duine a bhfuil an coróinvíreas air/uirthi
  • Cónaí orthu le duine atá tinn agus go bhféadfadh coróinvíreas a bheith orthu

Léigh níos mó faoi chomharthaí an choróinvíris agus cén uair a mbíonn sé sábháilte do pháiste a ligean ar scoil nó chuig cúram leanaí..

Ní gnáth do pháiste an víreas a scaipeadh ar pháistí eile ar scoil. De ghnáth nuair a tholgann páiste an víreas is ó dhuine fásta a tholgann siad é. Tá seo fíor go háirithe i gcás leanaí faoi bhun 13 bliana d’aois.

I measc na mbeart i scoileanna chun an riosca a laghdú tá:

  • Sláinteachas láimhe
  • Bearta glantacháin
  • Meascadh laghdaithe idir leanaí
  • Níos lú rudaí ag dul isteach agus amach ón scoil
  • Clúdaigh aghaidhe do dhaltaí meánscoile – ní mholtar clúdaigh aghaidhe do leanaí níós óige

Léigh eolas tacaíochta ón Rialtas ar www.gov.ie do thuismitheoirí agus leanaí agus iad ag filleadh ar scoil.

An scoil agus leanaí a bhfuil riocht sláinte air/uirthi

Níl aon chúis nach feidir le leanbh le haon cheann de na riochtaí slainte seo a leanas dul ar scoil:

  • asta
  • fiobróis chisteach
  • diaibéiteas
  • galar athlastach na bputóg
  • míchumas néareolaíoch

Ach ba chóir do leanaí fanacht sa bhaile ón scoil má bhíonn aon cheann de na riochtaí sláinte seo ag dul dóibh:

  • trasphlandú le déanaí
  • dian-easpa imdhíonachta de bharr chóíreáil ailse le déanaí
  • fiobróis chisteach éagobhsaí nó throm

Féadann a speisialtóir comhairle a chur ort más gá donleanbh aon réamhchúram breise a dhéanamh. Téigh i dteagmháil leis an speisialtóir agus an dochtúir teaghlaigh láithreach má tholgann an leanbh coróinvíreas.

Leanaí scoile agus daoine fásta atá i mbaol níos airde

Ba chóir do leanaí filleadh ar scoil fiú má tá cónaí orthu le duine atá:

  • ag iompar clainne
  • i mbaol an-ard ón gcoróinvíreas
  • i mbaol mór ón gcoróinvíreas

Tá sé tábhachtach d’fholláine fhoriomlán an linbh go mbeadh sé/sí ag freastal ar scoil. Ach ba cheart do thuismitheoirí nó do bhaill teaghlaigh atá i mbaol níos mó ón gcoróinvíreas cúram breise a ghlacadh chun scaradh sóisialta a dhéanamh ó dhaoine eile. Mar shampla, ag amanna bailithe na scoile.

Leanaí a bhfuil riochtaí sláinte bunúsacha orthu

D’fhéadfadh leanaí a bhfuil riochtaí sláinte bunúsacha orthu a bheith i mbaol ó ionfhabhtú ar bith. Ach is cosúil go bhfuil an riosca a bhaineann le breoiteacht thromchúiseach ó choróinvíreas íseal, fiú má tá:

  • Riocht sláinte bunúsach air/uirthi
  • Riachtanais speisialta cúram sláinte aige/aici

Má tá riocht sláinte ar do leanbh ba chóir dó/di agus do gach duine sa teaghlach fós:

  • A bheith níos cúramaí agus ag faire go gear do na comharthaí tinnis
  • A bheith ag cloí go docht leis an gcomhairle maidir le sláinteachas maith agus níocháin láimhe

Ba chóir do do pháiste iarracht a dhéanamh a ngnáthghníomhaíochtaí a choinneáil suas agus dul ar scoil. Tá sé seo go maith dá bhfolláine iomlán.

Má tá imní ort faoi riocht sláinte do linbh, iarr comhairle ar a bhfoireann speisialaithe.

D’fhorbair líon beag leanaí a raibh coróinvíreas orthu siondróm athlastach ar a dtugtar siondróm ilchóras athlastach péidiatraice (SIAP). Tá an riocht seo neamh-choitianta. Bíonn tionchar aige den chuid is mó ar leanaí nach bhfuil riocht sláinte orthu. Léigh tuilleadh faoi SIAP.

Leanaí a bhfuil riocht sláinte orthu agus comharthaí coronavirus

Má tá riocht sláinte ar do leanbh agus má fhaigheann sé comharthaí coróinvíreas:

  • Ní mór do leanbh a scaradh ó dhaoine eile - ciallaíonn sé seo iad a choinneáil sa bhaile agus teagmháil a sheachaint le daoine eile go hiomlán. Cuimsíonn sé seo daoine eile i do theaghlach - léigh comhairle ar fhéin-aonrú
  • cuir glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh agus ar do speisialtóir - cuirfidh siad comhairle ort má tá tástáil coróinvíris ag teastáil ó do leanbh.

Aclaíocht agus spraoi

Tá gach áis do pháistí, laistigh agus lasmuigh oscailte arís. Is féidir le campaí samhraidh, clubanna óige agus spóirt tosú arís

Ní mór do gach gníomhaíocht do pháistí cloí leis na treoirlínte sláinte pobail. D’fhéadfadh ráig eile den choróinvíreas teacht arís. Ba chóir do gach duine a bheith ciallmhar anois chun srian a chur le scaipeadh an choróinvíris.

Má théann tú féin agus do pháiste chuig áit súgartha:

  • Cloí leis na treoirlínte maidir le scaradh sóisialta – fan amach 2 mhéadar ó pháistí agus ó dhaoine fásta eile
  • Iarr ar do pháiste a lámha a ní roimh agus ina dhiaidh sin
  • úsáid díghalrán lámh murar bhfuil áiseanna níocháin ann
  • cinntigh go leanfaidh do pháistí deachleachtais sláinteachais nuair a bhíonn sé ag casacht nó ag sraothartach

Páistí atá ag freastal ar champaí, clubanna óige agus gníomhaíochtaí eile

Cuirfear páistí atá ag glacadh páirt i ngníomhaíochtaí do ghrúpaí sa ngrúpa céanna an t-am uilig. Beidh na páistí agus an fhoireann chéanna sa ghrúpa seo do gach gníomhaíocht chun srian a chur le scaipeadh an choróinvíris.

Cúram leanaí

Tá áiseanna cúraim leanaí, naíolanna agus réamhscoileanna ar oscailt anois. Cinntigh go bhfuil d’áis chúraim leanaí ag cloí leis na treoracha maidir le sláinte poiblí.

Ba chóir go mbeadh siad seo i ngach áis chúraim leanaí:

  • díghalrán lámh lasmuigh den cheantín, seomraí spraoi agus leithris – ba chóir go mbeadh siad socraithe ar bhealach atá sábháilte do na leanaí
  • áiseanna níocháin lámh atá coinnithe agus stocáilte go maith
  • nósmhaireacht dhian ghlantacháin - agus díghalrú rialta ar dhromchlaí agus rudaí a leagtar lámh go minic orthu
  • plean chun déileáil le leanaí agus foireann a bhfuil comharthaí an choróinvíris orthu
  • soláthar beag mascanna ar eagla go mbeadh ar dhuine den fhoireann aire a thabhairt do leanaí a dtagann comharthaí an choróinvíris orthu
  • plean chun na croí-sheirbhísí a bhainistiú sa chás go gcaithfeadh duine den fhoireann féin-aonrú nó srian a chur lena gluaiseachtaí

Ba chóir páistí atá ag glacadh páirt i ngníomhaíochtaí do ghrúpaí sa ngrúpa céanna an t-am uilig más féidir. Beidh na páistí agus an fhoireann chéanna sa ghrúpa seo chun srian a chur le scaipeadh an choróinvíreas.

Páistí le tinneas fadthéarmach Níl a fhios againn go fóill an bhféadfadh leanaí a bheith i mbaol níos mó ó thinnis thromchúiseacha má tá:

  • tinneas fadthéarmach orthu
  • Riachtanas Speisialta cúram sláinte acu

Ach ba chóir do na leanaí seo:

  • A bheith níos cúramaí agus a bheith ag faire amach do na comharthaí tinnis
  • Cloí go docht leis an gcomhairle maidir le sláinteachas maith agus niochán na lámh

Ba chóir do do pháiste na gnáthghníomhaíochtaí a dhéanann siad de ghnáth a dhéanamh. Is ar mhaithe lena bhfolláine a mholtar é seo.

Má théann do pháiste chuig tithe eile

D’fhéadfadh do pháiste dul go tithe eile i rith na seachtaine. Ach b’fhearr dá bhfanfadh siad i dteach amháin an oiread agus is féidir. De réir mar a mhaolaítear na srianta beidh freagracht phearsanta agus do bhreithiúnas féin níos tábhachtaí ná riamh.

Má tá comharthaí tinnis ar aon duine sa teach nuair atá do leanbh ann, beidh ar do leanbh srian a chur ar a ghluaiseachtaí. Beidh air fanacht sa teach sin.

Níor tháinig aon athrú ar orduithe cúirte maidir le rochtain, cothabháil agus caomhnóireacht. Ba chóir cloí leo i gcónaí. ach labhair le tuismitheoir eile do pháiste.

B’fhéidir go mbeadh tú féin nó do chomhairleoirí dlí in ann teacht ar shocrú ionas gur féidir le do pháiste fanacht i dteach amháin anois chun iad a choinneáil slán. D’fhéadfaí teicneolaíocht mar ghlaonna físe a úsáid sa chás seo. Mura féidir leat teacht ar shocrú, d’fhéadfá seirbhís idirghabhála a úsáid.

Má tá sé in am ag do pháiste vacsaíní a fháil (imdhíonadh)

Ba chóir go bhfaigheadh do leanbh a vacsaíní fós mar is gnách. Ach má tá comharthaí an choróinvíris ar do pháiste, beidh air féin-aonrú. Ná tabhair chuig do dhochtúir teaghlaigh iad. Cuir glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh agus cuirfidh siad na vacsaíní siar go ceann cúpla seachtain.

Nuair a thagann biseach ar do pháiste agus é éirithe as an bhféin-aonrú, cuir glaoch ar do dhochtúir teaghlaigh chun coinne nua a dhéanamh.

Léigh níos mó faoi vacsaíní do do pháiste Read more about vaccines for your child.

Má thugann do pháiste cuairt ar dhuine atá i mbaol níos mó ón choróinvíreas

D’fhéadfadh páiste an víreas seo a scaipeadh. Dá bhrí sin ba chóir dóibh a bheith cúramach nuair a thugann siad cuairt ar dhaoine atá i mbaol mór ón gcoróinvíreas ar nós daoine os cionn 70 bliain d’aois. Bí ciallmhar agus coinnigh na daoine atá ag cocúnú slán.

Read the visiting advice for people who are cocooning

Ábhair Ghaolmhara

Explaining coronavirus to your child

If your child has symptoms of coronavirus

https://www2.hse.ie/gaeilge/coroinvireas/conas-a-scaiptear-an-coroinvireas.html

How coronavirus is spread

Dealing with fake health information during the coronavirus pandemic

Rinneadh an t-athbhreithniú deireanach ar an leathanach: 13/07/2020
Déanfar an chéad athbhreithniú eile: 13/07/2023